PL10831B1 - Sposób wytwarzania w zelaznych przewodach wodociagowych warstwy ochronnej, zapobiegajacej tworzeniu sie osadów na sciankach tych przewodów. - Google Patents

Description

Wiszyistkie istniejace w naturze wady w wiekszym lltub niniejsizym 'Stopniu nad¬ gryzaja zelazo. Wobec tetgo z reguly ze¬ lazne przewody wodociagowe sa chronio¬ ne przed oddzialywaniem wody zapomoca powloki z aisfalitu, cynku lub innego mate¬ rialu. Jak wiadomo, podobne ochronne powloki nie sa dostatecznie odporne na nagryzajace dzialanie wody i nie sa w sta¬ nie zapobiec rozkladowi zelaznych scia¬ nek rur wodociagowych oraz tworzeniu sie osadów z produktów rozlkladu, zachodza¬ cemu nieraz jednoczesnie iz rozkladem.

Wobec takiego stanu rzeczy usilowano u- sunac oddzialywanie wód zapomoca stoso¬ wania specjalnych sposobów. Jednakze do¬ tychczas nigdzie nie udalo sie osiagnac w stopniu zadawalajacym zapomoca srodków kalkulujacych sie gospodarczo oraz nie szkodzacych wlasnosciom wody, jako srod¬ ka spozywczego. Brak skutecznego w pel¬ nej mierze i taniego sposobu postepo¬ wania, celem zachowania przewodów wo¬ dociagowych w stanie nalezytej sprawno¬ sci, doprowadzil caly szereg zakladów wodociagowych, zwlaszcza w ostatnich czasach, do stanu prawie katastrofalnego, albowiem wodociagi skutkiem obnizenia sie wydajnosci .przewodów, wywolanego tworzeniem sie osadów zelaza, nie pokry¬ waly calkowiteigo zapotrzebowania wody, a sumy pieniezne, przeznaczone na walkez powyziszem zlein, nie byly asygnowane w wystarczajacej ilosci, NAlcabiais^ wynMaiek niniejszy zaspa¬ kaja wspomniana nieraz obecnie odczuwa¬ na potrzebe w sposób najbardziej celowy i tani na drodze chemicznofizycznej.

Wiadomo, ze: ¦1. rozpuszczone w wodzie sole—dwu¬ weglany utrzymuja sie w roztworze tylko w obecnosci wolnego dwutlenku weglowe¬ go, znajdujacego sie w ilosci scisle odpo¬ wiadajacej stezeniu powyzszych soli, i w tych warunkach, zgodnie z najnowszemu teorjami nagryzaja; 2. wolny dwutlenek wegla w razie nieobecnosci tlenu w roztworze przepro¬ wadza zelazo w stopniu odpowiadajacymi swemu stezeniu, do roztworu w postaci zwiazków weglanu; 3. tlen zawady w wodzie, przy nieo¬ becnosci wolnego dwutlenku weglowego, rozpuisizcza znaczne ilosci zelaza i przepro¬ wadza je, nie wywolujac znaczniejszych lokalnych osadów w nierozpuszczalne w wodzie tlenki, a rtakze utlenia weglany ze¬ laza i straca je; 4. rozklad zelaza pod 'dzialaniem wód niezawierajacycih tlenu zalezy od stezenia ich jonów wodorowych (wartosc ph), i to w ten sposób, ze przy wzrastajacej war¬ tosci ph proces rozpuszczania zelaza slab¬ nie i odwrotnie — wzrasta; 5. dotychczasowe sposoby postepo¬ wania, zmierzajace Iku usunieciu nagryza¬ jacych wlasnosci wód wodociagów i opie¬ rajace sie nai chemicznych reakcjach, po¬ woduja tylko z wiekszym lub mniejszym skutkiem czesciowe zwiazanie wyzej wspo¬ mnianego dwutlenku weglowego w posta¬ ci dwuweglanów, przytem tlen, glówny czynnik tworzacy osady, pozostaje nie¬ tkniety; 6. sposoby oparte na prawach fizyki lub mechaniki, zmierzajace do wyplókania wolnego dwutlenku wegla zapomoca zra¬ szania powietrza, czesto wzbogacajac przytem jednoczesnie wode tlenem, oraz inne, usilujace usunac dwutlenek wegla i powietrze zapomioca pozbawienia wody gazów przez rozpryskiwanie jej w postaci deszczu w przestrzeni o zmniejszonem ci¬ snieniu — osiagaja tylko skutek ogra¬ niczony pod wzgledem gospodarczym* Caly szereg doswiadczen ustalil zna¬ czenie wystepujacych w przewodach wo¬ dociagowych sil elektrolitycznych, dzia¬ laniu których nalezy przewaznie przypisac tworzenie sie osadu. Sily elektrolityczne w miare postepujacego rozkladu metaliczne¬ go zelaza, a wiec w miare starzenia sie rur wodociagowych, zwiekszaja isie znacznie, woibec czego, nawet przy zetknieciu sie sta¬ rej rury z obojetna woda rozpuszcza sie znaczna ilosc zelaza i tworzy sie odpo¬ wiednia ilosc osadów (inkirustacyj).

Z powyzszych rozwazan wynika jasno zadanie odnalezienia srodków i dróg po¬ stepowania celem osiagniecia zahamowa¬ nia sil elektrolitycznych w takim isitopniu, zeby w przypadku zetkniecia sie nawet niezaopatrzonych w powloke ochronna rur zelaznych z woda obfitujaca w tlen, przy najniekorzystniejszych warunkach dziala¬ nia, rozpuszczanie sie zelaza oraz tworze¬ nie sie osadów bylo praktycznie biorac wy¬ kluczone.

Niniejszy sposób postepowania zalezy od chemioznych wlasnosci wody, czasu jej przebywania w wodociagu, od stanu i wie¬ ku tego ostatniego i moze byc zastosowany przedewszystkiem do wód miekkich, obfi¬ tujacych w dwutlenek wegla i tlen, a zatem silnie nagryzajacych.

Istota powyzszego sposobu polega na przygotowaniu praktycznie czystego roz¬ tworu wodorotlenku wapnia o jednako- wem stezeniu, nastepnie zmieszaniu go z woda wodociagowa w stosunku tak zgóry obliczonym, by po calkowitem zwiazaniu wolnego dwutlenku wegla znajdujacego sie w wodzie, powstaly weglany wapnia (Ca C03J w ilosci wynoszacej np, 20 mg — 2 —na Jitr mieszaniny i pozostaly czas dluz¬ szy, nieraz kilka tygodni, zaleznie od oko¬ licznosci, w roztworze, oraz ma zwieksze¬ niu jonów wodorowych w roztworze prze¬ kraczajac punkt neutralny i zwiekszajac, np., do ph = 8,5. Tak przygotowana woda, przeplywajac przez wodociag, pod wply¬ wem sil elektrolitycznych wydziela pod¬ czas drogi z roztworu na powierzch¬ niach nieochronionych i pozostajacych w zetknieciu z woda, weglan wapnia dopóty, dopóki zelazo nie zostanie nasycone wap¬ nem- Nasycenie zelaza naisltepuje po dluz¬ szym czasie, zaleznie od okolicznosci, np. po kilku miesiacach pracy wodociagu po- wjodujac prawie cailkowilte zaprzestanie wydzielania sie wapnia z roztworu, W tym przypadku na wewnetrznych sciankach przewodu wodociagowego wytwarza sie warstwa ochronna, skladajaca sie z wap¬ nia i zelaza, po utworzeniu sie której, praktycznie biorac, ustaje zupelnie dalsze nagryzanie zelaza oraz tworzenie sie osa¬ dów. Powyzsze wywody, jak równiez moz¬ liwosc z punktu hlgjenicznego zastoso¬ wania tego sposobu do wody do picia tjo- sltaly stwierfdizone orzeczeniem irzeczoh znawców na podstawie pólrocznej próby w wielkiej skali podczas pelnego biegu u- rzadzenia wodociagowego przy niesprzy¬ jajacych warunkach jego dzialania.

Zastrjzezemie p|ate*itowe.

Sposób wytwarzania w zelaznych prze¬ wodach wodociagowych warstwy ochron¬ nej, zapobiegajacej tworzeniu sie osadów na sciankach tych przewodów, znamienny tern, ze do wód, zawierajacych wolny lub nawpól zwiazany dwutlenek wegla, doda¬ je sie wodorotlenku wapnia w ilosci do¬ statecznej do wytworzenia weglanu wapnia i czesciowego osadzenia tegoz na sciankach przewodu wodociagowego, stykajacych sie z woda, w ceilu utworzenia warstwy o- chronnej, oraz w celu zwiekszenia isfteze- nia jonów wodorowych w wodzie wodocia¬ gowej ido wartosci, znacznie przewyzsza¬ jacej punkt obojetny, lecz mniejszej od tej, która mozna juz odczuc smakiem, Christian B ii c h er.

Zastepca: M. Skrizypkowski, rzecznik patentowy. bruk L. Boguslawskiego, Warszawa,