Przedmiot wynalazku niniejszego sta¬ nowi zawór z obrotowym grzybkiem pla¬ skim. Znane zawory tego rodzaju posiadaja te wade, ze czesc siodelka zaworu, która przy zamknietym zaworze jest wolna, mo¬ ze byc uszkodzona z latwoscia. Ostre brze¬ gi lufo nagryzienia ma tych czesciach po¬ woduja uszkodzenia plaszczyzn uszczelnia¬ jacych, przesuwajacych sie po sobie, wobec czego zawór staje sie nieszczelny. Wedlug wynalazku powierzchnie uszczelniajace sa ochronione w zamknietym zaworze, jak i w zaworze otwartym. Nastepnie zawór we¬ dlug wynalazku wyróznia sie tern, ze mie¬ dzy kadlubem zaworu i prowadnica wrze¬ ciona niema potrzeby umieszczania pier¬ scienia uszczelniajacego. Inna zalete zawo¬ ru wedlug wynalazku stanowi ta okolicz¬ nosc, ze natezenia, przenoszone ze stozko¬ wego kólka zebatego, pokrecajacego grzy¬ bek zaworu, na wrzeciono zaworu, sa zmniejszone. Przez to zmniejsza sie zuzy¬ cie czesci zaworu i wyklucza mozliwosc po¬ wstawania nieszczelnosci. Wreszcie zmniej¬ szaja sie koszty wyrobu, [poniewaz wzmian¬ kowane kólko zebate jest wytwarzane jako czesc oddzielna i nie stanowi jednolitej ca¬ losci z wrzecionem zaworu.Na rysunku jest uwidoczniony przyklad wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia widok koncowy zaworu bez u- szczelnienia z czesciowym przekrojem we¬ wnetrznych czesci zaworu, fig. 2 — widok boczny zaworu, czesciowo w przekroju; fig. 3 — widok koncowy zaworu zamknietego; fig. 4 — przekrój czesciowy wzdluz linj i 4 — 4 fig. 3; fig. 5 — przekrój czesciowy wzdluz linji 5 — 5 fig. 1; fig. 6 — przekrójczesciowy wzdluz linji 6 — 6 fig- 3; fig- 7 — widok perspektywiczny wrzeciona zaworu; fig, 8 — przekrój wzdluz linji 8 — 8 fig- 1; fig, 9 — widok perspektywiczny trój zebne- go kólka stozkowego, obracajacego grzybek zaworu.Wynalazek moze byc zastosowany do zaworów najrozmaitszej budowy- W przy¬ kladzie wykonania, przedstawionym na ry¬ sunku, zawór posiada oslone 1, zaopatrzo¬ na na obu koncach w kolnierze 2, które na swych zewnetrznych obwodach sa pola¬ czone scianka zewnetrzna 4. W kolnierzach znajduja sie otwory 3 na sruby. Prowadni¬ ca wrzeciona 5 jest osadzona w szyjce ru¬ rowej 6 oslony 1. Sworznie srubowe 7 i na- srubki 8 sluza do stalego przyciskania pro¬ wadnicy wrzeciona do stozkowego siodelka 2, znajdujacego sie przy górnym koncu szyjki 6. W ten sposób tworzy sie szczelne osadzenie prowadnicy wrzeciona 5 w oslo¬ nie / bez uzycia pierscienia uszczelniaja- cego- Wrzeciono zaworu 10 jest zaopatrzone w powierzchnie 11, znajdujaca sie pomie¬ dzy- koncami wrzeciona. Wrzeciono zaworu zostaje wlozone do prowadnicy 5 w ten spo¬ sób, ze stozek 11 przylega do odpowiednie¬ go stozka 12, wytoczonego wewnatrz pro¬ wadnicy 5 tak, ze tworzy sie szczelne na ciecz zamkniecie- Szczelnosc tego zamknie¬ cia zapewnia sprezyna 13, otaczajaca wrze¬ ciono zaworu 10 i umieszczona w przestrze¬ ni 14 prowadnicy wrzeciona- Sprezyna ta jest stale nieco scisnieta zapomoca kólka recznego 15. Kólko reczne jest umocowane na koncu wrzeciona zaworu 10 zapomoca czworokatu 16 i nasrubka 17. Koniec wrze¬ ciona 10 zaworu, znajdujacy sie w prowad¬ nicy 5, jest zaopatrzony w wydrazenie 18, które, jak to uwidoczniono na rysunku, po¬ siada w przekroju ksztalt kwadratowy i sluzy do umieszczania w niem odpowiednio uksztaltowanego czopa 19 kólka zebatego 20, zaopatrzonego w trzy zeby- Nalezy za¬ znaczyc, ze miedzy scianka wydrazenia 18 i powierzchnia czopa 19 znajduje sie luz 21, przez co zostaja wyrównane niedokladno¬ sci w nastawieniu wrzeciona 10 wzgledem kólka 20 podczas uruchomiania zaworu, bez powstawania niedopuszczalnych natezen wrzeciona zaworu i jego prowadnicy. Nale¬ zy równiez wskazac na to, ze koniec czopa 19 styka sie z dnem wydrazenia 18, przez co cisnienie osiowe kólka 20 zostaje przeno¬ szone w kierunku osiowym na wrzeciono 10 tak, ze zwieksza docisk stozka 11 do stoz¬ ka 12.Jednolita calosc z kólkiem 20 tworzy wystep 22, sluzacy jako czop lozyskowy, wstawiony w dwudzielne lozysko oporowe- Jedna polowa 23 tego lozyska jest wykona¬ na w oslonie zaworu 1 i sluzy do przejmo¬ wania bocznych natezen kólka 20. Druga polowa lozyska znajduje sie w obrotowym grzybku zaworowym 25 i jest utworzona z zaglebienia 24, wydrazonego na pewnej cze¬ sci obwodu grzybka- Zaglebienie 24 znajdu¬ je sie mianowicie wpoblizu zebów 26, wy¬ konanych na obwodzie grzybka zaworowe¬ go 25 i zazebiajacych sie z kólkiem20. T^crf sa wykonane w zasadzie na jednej czwartej obwodu grzybka zaworowego. Przy obrocie grzybka zaworowego 25 znajdujace sie w niej otwory 27 ustawiaja sie naprzeciw o- tworów 28, znajdujacych sie w oslonie / za¬ woru- Zawór jest otwarty, gdy otwory 27 i 28 pokrywaja sie, wzglednie zamkniety, gdy te otwory nie pokrywaja sie.Grzybek zaworowy 25 jest zaopatrzony w zebro wzmacniajace 29 i pewna ilosc wy¬ drazen, które wspóldzialaja z odpowiednio uksztaltowanemi wystepami 30 ruchomego pierscienia 31. Pierscien 31 jest zabezpie¬ czony przed obracaniem sie zapomoca wy¬ stepów 32 i jest dociskany do grzybka za¬ worowego 25 zapomoca sprezyn 33, które znajduja sie w wydrazeniach pierscienia za¬ mykajacego 34. Przez to zapobiega sie prze¬ chylaniu sie grzybka zaworowego 25, ponie- _ 2 —waz zas grzybek ten znajduje sie stale pod naciskiem sprezyn, to osiega sie pnzez to samoczynne doszlifowanie powierzchni grzybka i siodelka podczas pokrecania grzybka. Wzmiankowane powyzej po¬ wierzchnie sa rozmieszczone wzgledem sie¬ bie tak, ze tak w zaworze zamknietym (fig. 3), jak i w zaworze otwartym (fig. 1), po¬ wierzchnie te sa ochronione od uszkodzenia, poniewaz calkowicie pokrywaja sie wza¬ jemnie, przyczem tylko wglebione czesci powierzchni 35 sa nieobrobione. PL