Przedmiotem wynalazku jest miernik gestosci powierzchniowej ladunku elektrycznego, przysto¬ sowany do pracy w warunkach przemyslowych i laboratoryjnych oraz sluzacy do pomiaru w at¬ mosferze zagrozonej wybuchem lub pozarem.Znane dotychczas mierniki w zakresie pomia¬ rów ladunku elektrycznego to: elektrometry lam¬ powe produkowane przez firme Baldwin Instru¬ ment Co. Ltd. brytyjskiego opisu patentowego nr 588.420 oraz elektrometry z lampa eleiktrometrycz- na typ 219 A produkcji polskiej i typ 6305 pro¬ dukcji NRD. Znane sa równiez elektrometry z przetwornikiem wibracyjnym. Kolejna grupa zna- . nych mierników sluzacych do pomiaru gestosci powierzchniowej ladunku elektrycznego sa mier¬ niki elektrostatyczne, do których nalezy: radio&ko- powy miernik natezenia pola elektrycznego pro¬ dukcji POLON (Polska) oraz tranzystorowy wol¬ tomierz elektrostatyczny z przetwornikiem rota¬ cyjnym typ EWT-1 produkcji krajowej.Tranzystorowy woltomierz elektrostatyczny skla¬ da sie z przenosnego miernika oraz plaskiej son¬ dy, polaczonej z nim wspólosiowym przewodem.Wewnatrz obudowy aparatu umieszczony jest kondensator obrotowy, który spelnia role prze¬ twornika.Wbudowany w srodku skali miikroamperomierz z zerem umozliwia równoczesnie ustalenie znaku mierzonego napiecia. Doprowadzenie bezposrednie ao 115 20 25 30 do wejscia przyrzadu napiec powoduje pelne wy¬ chylenie wskaznika w obrebie odpowiednich za¬ kresów pomiarowych przyrzadu. Ponadto w bada¬ niach elektrostatycznych znany . jest powszechnie elektrometr jednonitkowy Wufla firmy Leybold z napieciem pomocniczym, umozliwiajacy znaczne zwiekszenie czulosci napieciowej. Czulosc te umo¬ zliwia ruchoma elektroda 'umieszczona w syme¬ trycznym polu elektrycznym pomocniczego zródla napiecia. Elektrode ruchoma stanowi nic z platy¬ ny lub metalizowanego kwarcu. Moga to byc rów¬ niez listki lub plytki z cienkiej folii metalowej. Do¬ prowadzenie mierzonego napiecia narusza rów¬ nowage sil elektrycznych i ruchoma elektroda wy¬ chyla sie od polozenia zerowego blizej loib dalej, w zaleznosci od wartosci mierzonego napiecia.Wymienione mierniki posiadaja wiele niedogod¬ nosci, a poprawne wyniki mozna otrzymac tylko w przypadku powierzchni plaskich.Elektrometry nitkowe, listkowe itp. ze wzgledu na swa konstrukcje, ,sa klopotliwe w uzyciu, zwla¬ szcza w warunkach przemyslowych. Koniecznym warunkiem jest zastosowanie pomocniczego zródla stalego z odpowiednio dobranym potencjalem. Elek¬ trometry wspólpracujace z sondami sa równiez nie przystosowane do pomiarów w warunkach przemyslowych oraz w atmosferze zagrozonej cy¬ buchem czy tez pozarem. Ze wzgledu na trudnosc sprecyzowania warunków pomiarów we wspom- 108 1523 108 152 4 nianych miernikach, wynika koniecznosc zatrud¬ niania osoby o duzych kwalifikacjach.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych powyzej niedogodnosci i umozliwienie dokonywa¬ nia pomiarów w warunkach laboratoryjnych jak i przemyslowych oraz uzyskiwanie dokladnego po¬ miaru na powierzchniach o róznym ksztalcie i pre¬ cyzyjne okreslenie potencjalu odniesienia.Pomiar miernikiem wedlug wynalazku jest tak prosty, ze dokladne jego wykonywanie moze od¬ bywac ,sie przy pomocy pracownika o niskich kwa¬ lifikacjach. Cel ten zrealizowano przez opracowa¬ nie miernika gestosci powierzchniowej ladunku elektrycznego, w .którym sonda pomiarowa wraz z zamocowana w jej przedniej czesci metaliczna elektroda, tworza* jedna calosc, zas sprezyna umo¬ zliwiajaca cofanie sie sondy do obudowy w traf¬ cie pomiaru, przymocowana jest z jednej strony do wspornika sondy, a z drugiej zas strony do scianki tylnej wewnatrz obudowy.Zgodnie z wynalazkiem sonda pomiarowa zbu¬ dowana jest z elastycznej poduszki, przymocowa¬ nej do metalowego wspornika, która w swej prze¬ dniej czesci .posiada, przytwierdzone warstwami: metaliczna elektrode naniesiona na wewnetrzna powierzchnie izolacyjnej folii, zas od strony ze¬ wnetrznej tej folii przyklejona jest cienka izolu¬ jaca siatka. Kontakt elektryczny elektrody ze wspornikiem umozliwia elastyczny przewód.Miernik wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia — (przekrój sondy pomiarowej, a fig. 2 — schemat ideowy urzadzenia. Jaik wi¬ dac, miernik slklada sie z metalicznej elektrody 1 naniesionej na wewnetrzna powierzchnie izo¬ lacyjnej folii 2, do której od strony zewnetrznej przyklejona jest cienka izolujaca siatka 3. Folia 2 przymocowana jest do elastycznej poduszki 4.Calosc zlaczona jest z metalowym wspornikiem 5 i przymocowana za pomoca sprezyny 15 do obu¬ dowy 11 miernika. Kontakt elektryczny metalicz¬ nej elektrody 1 ze wspornikiem 5 zapewnia ela¬ styczny przewód 6. Wspornik 5 wyposazony jest w pierscien 7 izolujacy oraz pierscien 8 ochronny.Pomiaru dokonuje sie . w sposób nastepujacy: Sonde pomiarowa 9, uziemiona poprzez wylacznik 10 dociska sie do badanej powierzchni. Na elektro¬ dzie 1 indukuje sie ladunek równy mierzonemu, lecz przeciwnego znaku. Nastepnie wylacznik 10 zostaje rozwarty, a sonda 9 pomiarowa cofa sie pod dzialaniem sprezyny 15 do wnetrza obudowy 11. Wyinduikowany na elektrodzie 1 ladunek spo¬ woduje zmiane napiecia na kondensatorze 12. Na¬ piecie to proporcjonalne do gestosci powierzchnio¬ wej mierzonego ladunku, wzmocnione jest przez wzmacniacz 13 elektrometryczny a wskazywane przez miernik 14.Zastrzezenia patentowe 1. Miernik gestosci powierzchniowej ladunku elektrycznego zawierajacy wzmacniacz elektrome¬ tryczny z dolaczona równolegle do jego wejscia sonda pomiarowa, kondensator oraz wylacznik z dolaczonym do wyjscia miernikiem elektrycznym, znamienny tym, ze sonda pomiarowa (9) zbudo¬ wana jest z elastycznej poduszki (4) przymocowa¬ nej do metalowego wspornika (5), która w swej przedniej czesci ma przytwierdzona metaliczna elektrode (1) zapewniajaca kontakt elektryczny ze wspornikiem (5) poprzez elastyczny przewód (6) i naniesiona na wewnetrzna powierzchnie izola¬ cyjnej folii (2), która~na zewnetrznej stronie ma przyklejona cienka izolujaca siatke (3). ^2. Miernik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze sonda pomiarowa (9) i metaliczna elektroda (1) tworzace jedna calosc posiadaja przymocowana do tylnej scianki sprezyne (15) umozliwiajaca cofanie sie w trakcie pomiarów sondy pomiarowej (9) do wnetrza obudowy (11). 10 15 20 25 30 35108 152 Fig. 1 9 15 s^^^^^a^^w. 11 ^^KRJSW M/uJL i3 Fig. 2 u PL