Przedmiot wynalazku niniejszego sta¬ nowi urzadzenie do wytwarzania skretu strumienia cieczy, gazów, par i t. d., wste¬ pujacego w rure lub przeciagajacego przez rure. Urzadzenie polega na tern, ze stru¬ mien naplywajacy albo poruszajacy sie w kierunku dlugosci rury zostaje odchylony o 90° lub inny kat dowolny, a nastepnie skierowany stycznie do obwodu rury.Urzadzenie opiera sie na znanej zasa¬ dzie. Jezeli wprowadzic do rury stycznie jakis plyn lub gaz, to strumien posuwa sie wzdluz obwodu rury (fig. 1), skutkiem czego przy dalszym ruchu przez rure wy¬ twarza skret.Urzadzenie sklada sie ze wstawki w postaci lezacej litery Z (fig. 2, 3,4), umie¬ szczonej w rurze w kierunku jej dlugosci.Przedni kolnierz a wstawki zakrywa dolna czesc przekroju rury, a kolnierz tylny za¬ myka czesc górna przekroju. Czesc srod¬ kowa c zaopatrzona jest z jednego boku w otwór d, przylegajacy do scianki rury, przez który wpuszcza sie w kierunku stycz¬ nym do obwodu rury strumien cieczy.Wstawke nalezy umiescic zprzodu, u wej¬ scia strumienia do rury lub tez w pewnej od niego odleglosci. Strumien wstepujacy w kierunku dlugosci rury (lub w tym kie¬ runku poruszajacy sie) wchodzi przez wol¬ ny przekrój rury ponad kolnierzem a w przestrzen e ponad czescia srodkowa c, zostaje tutaj skutkiem zamkniecia górnej czesci przekroju odchylony kolnierzem b o 90° lub o inny kat dowolny, a nastepnie skierowany przez boczny otwór d ku dolo¬ wi stycznie do obwodu rury. W ten sposób strumien, wchodzacy pod czescia srodkowac swobodnie ido rury, otrzymuje skret w kierunku osi rury.Celom.* upjkfoiepia * j^porów, powstaja¬ cych skutkiem naglego zwezenia rury lub tez zmiany kierunku, czesc przednia za¬ mkniecia (kolnierz) a zaopatruje sie u- myslnie w zaokraglona powierzchnie / (punktowana), albo zaokragla sie równiez 'czi&6iylfa%'zamkmaciai (kolnierz) 6 wedlug g (linja punktowana), albo w sposób ten ksztaltuje sie jednoczesnie obie czesci dla osiagniecia stopniowego zwazenia, przekro¬ ju od wejscia strumienia, z rury w prze¬ strzen e, a stamtad znów stopniowej zmia¬ ny kierunku do otworu d.Rozumie sie samo przez sie, ze oby¬ dwie czesci zamkniecia a i b mozna umie¬ scic równiez odwrotnie. Czesc przednia zamkniecia moze zaslaniac górna czesc przekroju rury, a tylna — jego czesc dolna, podobnie jak otwór d moze lezec przy scianie rury z tej lub owej strony.Urzadzenie mozna wykonac zaleznie od celu (od chemicznej natury lub temperatu¬ ry strumienia) z materjalu dowolnego.Mozna równiez umiescic wieksza ilosc ta¬ kich -przyrzadów w rurze w pewnych od¬ stepach, przyczem otwór boczny d moze na zmiane lezec przy scianie rury po stro¬ nie prawej lub lewej, i w ten sposób kie¬ rowac skret na zmiane na prawo, a pózniej znów na lewo.Omawiane urzadzenie niozna stosowac nietylko do rur, ale takze do kanalów do¬ wolnego ksztaltu. Mozna je równiez stoso¬ wac do innych materjalów, niz wymienio¬ ne, np, do sproszkowanego paliwa (mial weglowy i t, d.).Fig, 5, 6 i 7 przedstawiaja urzadzenie, umieszczone w rurze plomiennej z prze¬ waleni ogniowym. W tym przypadku naj¬ lepiej utworzyc przednia czesc zamknie¬ cia (kolnierz) z przewalu ogniowego lub dobudowanego do niego muru podporowe¬ go h. Do muru tego przytyka czesc srod¬ kowa e z bocznym otworem d, a dalej miesci sie czesc tylna zamkniecia 6, wywo¬ lujaca powolna zmiane kierunku g. Urza¬ dzenie wykonywa sie w postaci wstawki z materjalu ogniotrwalego, a czesc srodko¬ wa c w postaci sklepienia z podporami h i b. Podpora b stanowi równiez sklepienie podparte po obu bokach przez plomienice.Fig, 8, 9 i 10 przedstawiaja inne urza¬ dzenie, umieszczone w rurze plomiennej z przewalem ogniowym. Przewal ten lub do¬ budowany don mur h stanowia równiez przednia czesc zamkniecia (kolnierz), c — srodkowa czesc z bocznym otworem d, a 6 — tylna czesc zamkniecia z powierzchnia g ^sprawiajaca podobniez ciagla zmiane kierunku. Urzadzenie wykonane jest iw » tym przypadku z materjalu ogniotrwale¬ go. Czesc srodkowa c stanowi tu sklepienie poprzeczne, podparte po obu stronach scia¬ ny rury plomiennej. Otwór boczny tworzy tu sklepienie podluzne i wewnatrz sklepie¬ nia poprzecznego c i podparte przez nie po obu stronach. Sklepienie poprzeczne jest z tylu silnie sciete naukos, a na niem spoczywa tylny mur zamykajacy 6, w tym samym wykroju.Celem nadania tym ognio¬ trwalym wstawkom silniejszego oparcia, mozna je wzmocnic zapomuoca odpowied¬ niego zelaznego szkieletu, pirzyczem cze¬ sci jego, narazone na dzialanie gazów o- gniowych, nalezy wylozyc szamota lub ma- terjalem podobnym.Korzysci, wynikajace z nadania skretu strumieniowi cieczy, gazu, pary wewnatrz rury lub kanalu, sa tak róznorodne i ogól¬ nie znane, ze blizsze ich omawianie staje sie zbednem.Opisane wyzej urzadzenia posiadaja w porównaniu ze znanemi juz urzadzeniami do wytwarzania skretu, jak np, z wstaw¬ kami o srubowatych skrzydlach i t, d., na¬ stepujace istotne zalety. Kierowanie stru¬ mienia prostopadle do sciany rury zapew¬ nia najmniejszy kat wznoszenia sie linji sru¬ bowej, a zatem najwieksza jej dlugosc, a wiec najkorzystniejszy skret. Moznosc wy-boru wymiarów otworu przejsciowego po¬ zwala na wytworzenie dluzszej lub krót¬ szej drogi sruby. Skret zostaje wytworzo¬ ny zapomoca znacznie mniejszego zweze¬ nia przekroju i strat skutkiem tarcia, co wplywa na zmniejszenie sie oporów w stru¬ mieniu. Wykonanie urzadzenia dla duzych srednic, jak np. w rurach plomiennych, jest znacznie prostsze. Trwalosc ich jest znacznie wieksza, poniewaz, jak wiadomo, duze objekty z szamoty znacznie predzej ulegaja zniszczeniu Wiskutek pekania i t. d., skutkiem silnych i czestych zmian tempe¬ ratury (jakie wystepuja w kotlach o ogrze¬ waniu bezposredniem), niz mur zlozony z kamieni pojedynczych. W rurach plo¬ miennych z przewalem ogniowym urzadze¬ nie dobudowane do nich bezposrednio po¬ woduje równiez bezposrednio w tern miej¬ scu powstawanie skretu, a zatem i oczy¬ szczanie z lotnego popiolu. Dzieki temu o- siaga sie tu równiez lepsze przenoszenie ciepla oraz porywanie lotnego popiolu, który, w razie umieszczenia urzadzenia wywolujacego skret w pewnej odleglo¬ sci od przewalu ogniowego, w tern miej¬ scu szczególnie sie gromadzi, w któ- rem, jak wiadomo, najsilniej wystepuje lotnypyl. i . ; j PL