PL107368B1 - Staliwo o wysokiej odpornosci na zuzycie scierne,nadajace sie zwlaszcza na ogniwa pojazdow gasiennicowych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest staliwo o wysokiej odpor¬ nosci na zuzycie scierne, nadajace sie zwlaszcza na ogiwa pojazdów gasienicowych. ^ Dotychczas czesci maszyn i urzadzen narazone na inten¬ sywne zuzycie scierne, pracujace zwlaszcza w obecnosci scierniwa luznego np. piasku, gleby wykonuje sie ze staliwa wysokomanganowego, zawierajacego wagowo 12—14% Mn, okolo 1% Si, okolo 1% Cr i okolo 1% Ni. Poniewaz staliwo wysokomanganowe charakteryzuje sie duzym skurczem, wrazliwoscia na zakres temperatury zalewania i niskim przewodnictwem cieplnym, odlewy wykonywane z niego sa czesto wadliwe i równiez z tego wzgledu nie sa wystar¬ czajaco trwale w procesie eksploatacji. Wada ta uwydatnia sie szczególnie w takich czesciach maszyn ja"k ogniwa szybkobieznych pojazdów gasienicowych, których trwa¬ losc jest znacznie nizsza od pozostalych elementów czy zespolów tych pojazdów.Znane sa równiez staliwa niskostopowe o wysokiej od¬ pornosci na zuzycie scierne. Do takich staliw nalezy na przyklad znane z opisu patentowego nr 52626 staliwo chro- mowowanadowe o skladzie wagowym: 0,32—0,45% C, 0,30—0,50% Si, 0,60—0,80% Mn, 1,0—1,40% Cr i 0,15^ —0,65 V. Wymienione staliwo wykazuje jednak zbyt mala wytrzymalosc w przypadku stosowania go na ogniwa ciezkich, szybkobieznych pojazdów ^gasienicowych. Obok wysokiej odpornosci na scieranie charakteryzuje sie ono bowiem niska udarnoscia w obnizonych temperaturach (U/-50°C/ = 0,78 kGm/cm2) oraz mala wytrzymaloscia na rozrywanie (Rm = 94,3 kG/mm2). Ogniwa wykonane z tego staliwa wykazuja poza tym duza ilosc pekniec, co 15 25 30 praktycznie uniemozliwia zastosowanie ich w wyzej wy¬ mienionych pojazdach. Dalsza wada przytoczonego staliwa jest wysoki koszt jego wytwarzania, ze wzgledu na obecnosc wanadu jako dodatku stopowego.Do znanych staliw odpornych na scieranie naleza równiez staliwa stopowe wymienione w Polskiej Normie PN-72/ /H-83160, przykladowo. staliwo gatunku L35 GSM.Staliwo to zawiera wagowo 0,32—0,40% C, 1,20—1,40% Mn, 0,60—0,80% Si, max. 0,030% P, max. 0,030% S, max. 0,30% Cr, max. 0,30% Ni, 0,30—0,40% Mo i max. 0,30% Cu. Przytoczone staliwo wprawdzie wykazuje wy¬ sokie wlasnosci mechaniczne, jednak jego odpornosc na zuzycie scierne w obecnosci wolnego scierniwa nie zawsze jest wystarczajaca Stwierdzono, ze staliwo niskostopowe zawierajace do¬ datki stopowe w postaci Cr, Mn i Mo dobrane w odpo¬ wiednich ilosciach, obok normalnie wystepujacych w tego typie staliwa takich skladników jak C, Si, P, S, Ni i Cu, wykazuje znacznie wyzsza odpornosc na zuzycie scierne od dotychczas znanych. Poza tym stwierdzono", ze korzystna jest w tym staliwie nieznaczna ilosc glinu metalicznego, który w procesie obróbczym spelnia role srodka odtlenia- jacego.Staliwo wedlug wynalazku zawiera wagowo 0,30—0,45% C, 0,30—0,50% Si, max. 0,035% P, max. 0,035% S, max. 0,30% Ni i max. 0,30% Cu oraz jako dodatki stopowe 1,00—1,30% wagowych Cr, 0,40—0,60% wagowych Mo, 0,60—0,90% wagowych Mn i 0,005—0,070% wagowych Al metalicznego.Staliwo wedlug wynalazku charakteryzuje sie bardzo 107 368107 368 korzystnymi wlasciwosciami mechanicznymi. Wykazuje ono wysoka wytrzymalosc na rozrywanie (Rm168 kG/ /mm2) oraz niska krytyczna temperature kruchosci, a za¬ tem wysokie wartosci udarnosci w temperaturach obnizo¬ nych (U/-50°C/ 4 kGm/cm2).Ogniwa wykonane ze staliwa wedlug wynalazku wykazuja wytrzymalosc na zginanie powyzej 27 ton. Normalnie zas w przypadku na przyklad ogniw ze staliwa wysokomanga- nowego, zaklada sie, ze wystarczajaca jest wytrzymalosc na zginanie ogniwa rzedu 16 ton.Wysokie wlasnosci uzytkowe staliwa wedlug wynalazku zostaly potwierdzone podczas eksploatacji wykonanych z niego ogniw dla ciezkich szybkobieznych pojazdów gasie¬ nicowych. Trwalosc dotychczas uzywanych ogniw, wyko¬ nywanych z wyfcokostopowego staliwa manganowego, mie¬ rzona dlugoscia drogi przebytej przez pojazd, wynosi srednio. 1/3^ drogi przebywanej przez pojazd w okresie emiedzyremontowym. W przypadku ogniw ze staliwa wedlug wynalazku trwalosc ta odpowiada dlugosci drogi pojazdu w okresie miedzyremontowym.Fakt ten pociaga za soba nie tylko powazne oszczednosci materialowe, gdyz umozliwia kilkakrotne zmniejszenie zuzycia ogniw, lecz takze zezwala na zsynchronizowanie trwalosci ogniw z trwaloscia pozostalych elementów po¬ jazdu. Oczywiste jest przy tym, ze staliwo wedlug wyna- 5 lazku nadaje sie równiez do zastosowania go do wyrobu innych niz ogniwa czesci maszyn,narazonych na intensywne zuzycie scierne.Przykladowo staliwo zawiera wagowo C — 0,31%, Si — — 0,45%, P — 0,011%, S — 0,028%, Al — 0,009%, 10 Cr — 1,03%, Mn — 0,68%, Mo — 0,52%, reszta zelazo i nieuniknione zanieczyszczenia.Zastrzezenie patentowe Staliwo o wysokiej odpornosci na zuzycie scierne, nada- 15 jace sie zwlaszcza na ogniwa pojazdów gasienicowych, zawierajace wagowo 0,30—0,45% C, max. 0,035% P, max. 0,035% S, max. 0,30% Ni, ims. 0,30% Cu oraz Si, Mn, Cr, Mo, reszta Fe i nieuniknione zanieczyszczenia, zna¬ mienne tym, ze zawiera wagowo 0,30—0,50% Si, 0,60— 20 —0,90% Mn, 1,00—1,30% Cr, 0,40—0,60% Mo i 0,005— —0,070% AL LZG Z-d 3, z. 286/140'0/80, n. 105+20 egz.Ccna 45 zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Staliwo o wysokiej odpornosci na zuzycie scierne, nada- 15 jace sie zwlaszcza na ogniwa pojazdów gasienicowych, zawierajace wagowo 0,30—0,45% C, max. 0,035% P, max. 0,035% S, max. 0,30% Ni, ims. 0,30% Cu oraz Si, Mn, Cr, Mo, reszta Fe i nieuniknione zanieczyszczenia, zna¬ mienne tym, ze zawiera wagowo 0,30—0,50% Si, 0,60— 20 —0,90% Mn, 1,00—1,30% Cr, 0,40—0,60% Mo i 0,005— —0,070% AL LZG Z-d 3, z. 286/140'0/80, n. 105+20 egz. Ccna 45 zl PL