Przedmiotem wynalazku jest prasa hydrauliczna pul¬ sacyjna znajdujaca zastosowanie do obróbki plastycznej materialów zwartych i do zageszczania objetosciowego materialów rozdrobnionych. ¦ W znanych rozwiazaniach hydraulicznych pras pulsa- i cyjnych wedlug „Kuzniectwc-sztampowocznoje proizwod- stwo", Nr 8,1973, uzyskujesie sile pulsujaca doprowadzajac do cylindra ciecz pod zmiennym cisnieniem lub wywierajac na ciecz zamknieta w przestrzeni cylindra zmienny nacisk za pomoca dodatkowego nurnika, np. wprowadzanego lt przez otwór w sciance cylindra.W zwiazku z tym prasy te wyposazone sa w urzadzenia hydrauliczne podajace ciecz pod zmiennym cisnieniem lub urzadzenia mechaniczne do napedu nurników,. Jednakze trudnosci zwiazane z konstrukcja i eksploatacja tych urza- li dzen powoduja, ze sily pulsujace uzyskiwane w dotychczas budowanych prasach maja stosunkowo niewielka amplitude i czestotliwosc, co zmniejsza efektywnosc tychpras.Celem wynalazku jest zbudowanie prasy hydraulicznej nie wymagajacej dodatkowych napedów, ani dodatkowych 10 urzadzen zasilajacych, w których amplituda i czestotliwosc sily pulsujacej bylyby wysokie.Prasa hydrauliczna pulsacyjna posiadajaca cylinder, wewnatrz którego jest umieszczony tlok polaczony z tlo* czyskiem lub nurnik, wedlug wynalazku ma tloczysko lub ii nurnik w postaci rury zamknietej pokrywa i dnem. W czesci górnej tej rury znajduje sie otwór dolotowy cieczy pod cis¬ nieniem, aw czesci dolnej, korzystniew jej dnie umieszczony jest zawór powodujacy cykliczne zamykanie wyplywu cieczy z wnetrzarury. 30 Cykliczne zamykanie wyplywu cieczy powoduje okresowe zmiany cisnienia dzialajacego aa dno. Tozmienne cisnienie jest zródlem sily pulsujacej. W rezultacie sila wywierana przez prase ma skladowa stala wynikajaca z parcia cieczy na powierzchnie tloka —w przypadku prasy tlokowej, lub na powierzchna czolowa nurnika —w przypadku prasy nurnikowej, oraz skladowa pulsujaca wynikajaca z parcia cieczy na dno rury.Amplituda zmian cisnienia dzialajacego na dno moze osiagac wartosci kilkakrotnie wieksze od wartosci cisnienia zasilania. Wlasnosc te wykorzystuje sie do stopniowego, w procesie obróbki, podwyzszania cisnienia w przestrzeni cylindra w otoczeniu nurnika laczac te przestrzen z wne¬ trzem rury przewodem hydraulicznym. Przewód ten jest dolaczony do ruty, korzystnie w poblizu zaworu tej rury i zaopatrzony w zawór zwrotny umozliwiajacy przeplyw cieczy z wnetrza rury do przestrzeni cylindra.W celu utrzymania mozliwie stalego cisnienia dzia¬ lajacego na pokrywe rury stanowiacej tloczysko lub nurnik, niezaleznie od zmian cisnienia w poblizu dna, rura, w jej wnetrzu pod pokrywa, posiada- zbiornik gazu wykonany z elastycznego materialu, korzystnie z gumy. Zbiornik ten jednoczesnie zapobiega przenoszeniu pulsacji cisnienia i wnetrza rury, poprzez przewód dolotowy cieczy, na uklad zasilajacy.Zawór, w który wyposazona jest rura stanowiaca tloczysko lub nurnik, jest samoczynny, tzn. otwiera sie i zamyka automatycznie odpowiednio do wielkosci cisnienia wywiera¬ nego na powierzchnie plytki stanowiacej zawieradlo. Plytka ta jest umieszczona po wewnetrznej stronie rury i jest pod- 107 340107 340 3 parta sprezyscie wzgledem gniazda zaworu. W celu ulat¬ wienia wlaczania skladowej pulsujacej sily nacisku prasy, w plytce zaworu wykonany jest otwór o malej srednicy.Prasa hydrauliczna pulsacyjna wedlug wynalazku w porównaniu z dotychczas znanymi rozwiazaniami pozwala na uzyskanie pulsujacej sily nacisku o duzej amplitudzie i czestotliwosci. Ponadto amplituda i czestotliwosc moga byc latwo regulowane w czasie pracy urzadzenia, np. przez zmiane skoku zaworu. Przedmiotem regulacji jest równiez charakter zmian w czasie sily pulsujacej od zmian o charak¬ terze sinusoidalnym do zmian o charakterze prostokatnym.Te wlasciwosci prasy pozwalaja na dobór optymalnych parametrów obróbki materialów.Przedmiot wynalazku zostanie blizej omówiony w opar¬ ciu o rysunek, na którym 3g. 1 przedstawia schemat hydra¬ ulicznej prasy pulsacyjniej tlokowej, fig. 2 — równiez schemat prasy pulsacyjnej tlokowej, ale zawierajacej po¬ laczenia hydrauliczne wnetrza* tloczyska z przestrzenia cylindra nad tlokiem, a fig. 3 schemat prasy nurnikowej.Jak uwidoczniono na fig. 1, prasa posiada korpus 1 z przymocowanym do niego cylindrem 2, w którym umie¬ szczony jest tlok 3 polaczony na stale z tloczyskiem w postaci rury 4. Rura 4 zamknieta jest od góry pokrywa 5, a od dolu suwakiem 6. W pokrywie 5 umieszczony jest przewód 7 doprowadzajacy, z ukladu zasilajacego do wne¬ trza rury 4, ciecz pod cisnieniem. Przewód 7 w jego czesci znajdujacej sie w cylindrze jest elastyczny co umozliwia swobodny ruch tloka 3. Pod pokrywa 5 znajduje sie zbior¬ nik gazu 8. Z kolei do suwaka 6 od strony wewnetrznej rury 4 zamocowany jest zawór 9, który wraz z dolaczonym do niego przewodem 10 stanowi droge odplywu cieczy do ukladu zasilajacego. Zawór ten posiada plytke 11 podparta sprezyna srubowa 12 wzgledem gniazda 13. W plytce 11 wykonany jest otwór 14 o malej srednicy. Na przewodach 7 i 10 umieszczone sa zawory 15 i 16 sluzace do regulacji pneplywu cieczy rura 4. Oprócz wymienionych przewodów 7 i 10 prasa posiada dwa inne polaczenia z ukladem zasila¬ jacym, a mianowicie przewody 17 i 18, z których przewód 17 stanowi polaczenie przestrzeni 19 cylindra 2 nad.tlokiem 3, a przewód 18 przestrzeni 20 pod tlokiem 3. Wstepny ruch tloka 3 oraz stala skladowa sily nacisku prasy uzyskuje sie doprowadzajac ciecz do przestrzeni 19 i jednoczesnie odprowadzajac ciecz z przestrzeni 20.W celu uzyskania skladowej pulsujacej sily nacisku prasy, wnetrze rury 4 napelnia sie wstepnie ciecza pod cis¬ nieniem, otwierajac w tym celu zawór 15 i zamykajac zawór 16. W trakcie tego napelniania, zawór 9 na skutek dzialania sprezyny 12 pozostaje otwarty. Wlaczenie sily pulsujacej nastepuje przez otwarcie, mozliwie w sposób szybki, zaworu 16. Otwarcie tego zaworu powoduje prze¬ plyw cieczy w rurze 4. Na skutek tego przeplywu na plytke 11 dziala parcie cieczy, które pokonujac sile sprezystosci sprezyny 12 powoduje ruch plytki 11 w kierunku gniazda 13 a tym samym zamykanie zaworu 9. W momencie zam¬ kniecia zaworu 9, w sasiedztwie tego zaworu, we wnetrzu rury 4 nastepuje wzrost cisnienia do wartosci znacznie przewyzszajacej cisnienie zasilania. Ten wzrost cisnienia w postaci fali rozprzestrzenia sie wzdluz rury 4. Po doj¬ sciu fali do zbiornika gazu 8 w rurze 4, powstaje fala odbita 4 przemieszczajaca sie w kierunku zaworu 9, za czolem której cisnienie jest równe cisnieniu zasilania, a ruch cieczy odbywa sie w kierunku do góry. Na skutek takiego kierunku przeplywu cieczy po dojsciu fali odbitej do 5 zaworu 9 na powierzchni plytki 11 cisnienie spada. Spre¬ zyna 12 odpycha wówczas plytke 13 a tym samym powoduje otwarcie zaworu 9, dzieki czemu nastepuje wyplyw cieczy z rury 4. Zamykanie i otwieranie zaworu 9 powtarza sie cyklicznie, co jest przyczyna pulsujacego przeplywu cieczy 10 w rurze 4, a fym samym wystepowania pulsujacej skladowej sily nacisku prasy. Wylaczenie tej skladowej nastepuje w wyniku zamkniecia przeplywu cieczy w rurze 4 za pomoca zaworu 16.Hydrauliczna prasa pulsacyjna pokazana na fig. 2 15 zawiera ponadto przewód 21 laczacy wnetrze rury 4 z przestrzen*'a 19. Na przewodzie 21 znajduje sie zawór zwrotny 22 pozwalajacy na przeplyw cieczy z wnetrza rury 4 do przestrzeni 19 a na przewodzie 17 zawór zwrotny 23 odcinajacy wyplyw cieczy z przestrzeni 19. Równolegle 20 do zaworu zwrotnego 23 umieszczony jest zawór 24, który w trakcie operacji prasowania jest zamkniety, zawór ten umozliwia wyplyw cieczy z przestrzeni 19 po zakonczeniu operacji.W wyniku zjawisk falowych zachodzacych we wnetrzu 25 rury 4 wystepuje w niej cisnienie okresowo wieksze od cis¬ nienia zasilania. Na skutek tego przewodem 21 nastepuje Okresowy doplyw cieczy do przestrzeni 19 i stopniowy wzrost cisnienia w tej przestrzeni do wartosci wiekszej od cisnienia zasilania. Pozwala to na stopniowy wzrost stalej 30 skladowej sily nacisku w trakcie operacji prasownika.Prasa pokazana na fig. 3 zawiera, zamiast tloka z tlo¬ czyskiem, drazony nurnik 25 zamkniety pokrywa 5 i su¬ wakiem 6. Przez dobór srednicy otworu w nurniku w sto¬ sunku do srednicy nurnika uzyskuje sie okreslona proporcje 35 skladowej stalej i pulsujacej sily nacisku prasy.Zastrzezenia patentowe 1. Prasa hydrauliczna pulsacyjna posiadajaca cylinder, wewnatrz którego jest umiesz Jzona rura pelniaca funkcje 40 polaczonego z tlokiem tloczyska lub nurnika, znamienna tym, ze rura (4) zamknieta pokrywa (5) i dnem (6) posia¬ da w czesci górnej otwór dolotowy cieczy pod cisnieniem, a w czesci dolnej, korzystnie w jej dnie, zawór (9) powoduja¬ cy cykliczne zamykanie wyplywu cieczy z wnetrza rury. 45 2. Prasa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze przestrzeli cylindra (19) polaczona jest przewodem hydrauliczna (21) z wnetrzem rury (4) dolaczonym do niej korzystnie w poblizu zaworu (9) i zaopatrzonym w zawór zwrotny (22) umozliwiajacy przeplyw cieczy z wnetrza rury do przestrze- 50 ni cylindra (19). 3. Prasa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze we wnetrzu rury (4) pod jej pokrywa, posiada zbiornik gazu (8) wykonany z elastycznego materialu, korzystnie z gumy. 4. Prasa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zawór 55 (9) ma plytke (11) stanowiaca zwierciadlo umieszczone we wnetrzu rury (4) podparta sprezyscie wzgledem gniazda (13). • ' ¦ " '* 5. Prasa wedlug zastrz. 4, znamienna tym, ze w plytce (11) zaworu (9) wykonany jest otwór (14) o malej srednicy. /107 340 , 5 8 Ra. i Fig. Z107 340 Fig. 3 LZG Z-d 3, z. 2G3/J4/30, n. ,100 + 20 egz.Cena 45 zl PL