Opis patentowy opublikowano: 31.07.1980 106969 Int. Cl.2 G01N 1/02 E21B 49/02 \cz:ytelnia Twórcy wynalazku: Tadeusz Fabrycy, Zbigniew Lacheta, Marian Tom¬ kiewicz, Ryszard Puchalski, Edward Baran Uprawniony z patentu: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Techniki Geolo¬ gicznej, Wairszawa (Polska) " Urzadzenie do pobierania próbek gruntów sypkich i zawodnionych Przedmiotem wynalazku jes;t urzadzenie do po¬ bierania ipróbeik gruntów sypkich i zawodnionych dla badan geóloigiczno-inzynierskich.Znany jest próbnik do pobierania próbek pias¬ ków skladajacy sie z pojemnika, który po wcis¬ nieciu i napelnieniu go piaskiem umieszcza sie w cylindrze wypelnionym sprezonym powietrzem.Zabezpiecza to próbke piasku przed kontaktem z woda i wysunieciem sie jej z pojemnika. W czasie wyciagania na powierzchnie ziemi, gwal¬ towne ruchy lub uderzenia powoduja, ze piasek r wypada z pojemnika.¦Istota wynalazku jest urzadzenie do pobierania próbek gruntów sypkich i zawodnionych, sklada¬ jacy sie z korpusu zaopatrzonego u góry w lo¬ zysko, tuleje i pierwsza sprezyne w obsadzie, a u dolu w ostrze. W korpusie, osadzony jest w ob¬ sadach na lozyskach, walek z lacznikiem do prze¬ wodu wiertniczego i z zaworem oraz rozdzielnie polaczony z walkiem pojemnik ze slimakiem i dru¬ ga • sprezyna oraz z zawiasowym nozem u dolu.Walek sklada sie z elementów polaczonych zla¬ czem, wewnatrz których znajduje sie przelotowy otwór, w którym umieszczony jest wskaznik gle¬ bokosci zaglebienia pojemnika w grunt. Zalwiaso- wy nóz ma ksztalt klapy zamykajacej dno pojem¬ nika z wewnetrznym otworem, w którym umiesz¬ czony jest kolek z trzecia sprezyna.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest lat¬ wosc pobierania pelnej próbki/o okreslonej obje¬ tosci z piasków sypkich lub zawodnionych oraz zabezpieczenie próbki przed wypadaniem z pojem¬ nika w czasie wyciagania urzadzenia na powierz¬ chnie ziemi. iPrzedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym jest przedstawione urzadzenie w przekroju podluznym.Urzadzenie do pobierania gruntu wedlug wyna¬ lazku sklada sie z korpusu 1 zaopatrzonego u gó¬ ry w lozysko 2, tuleje 3 i pierwsza sprezyne 4 w obsadzie 5, a u dolu w ostrze 6. W korpusie 1 osadzony jest obrotowo na lozyskach 2, 7 w ob¬ sadach 5, 8 walek 9 z lacznikiem 10 do przewodu wiertniczego, z zaworem 11 oraz rozdzielnie pola¬ czony z walkiem 9 pojemnik 12 ze slimakiem 13, druga sprezyna 14 oraz zawiasowym nozem 15 u dolu. Zawiasowy nóz 15 ma ksztalt klapy zamy¬ kajacej dno 16 pojemnika 12. Walek 9 sklada sie z polaczonych zlaczem 17 elementów 18, 19, wew¬ natrz których znajduje sie przelotowy otwór 20.W otworze 20 walka 9 i lacznika 10 umieszczony jest wskaznik glebokosci 21 zaglebienia pojemni¬ ka w grunt. W otworze zawiasowego noza 15 znaj¬ duje sie trzecia sprezyna 22' i kolek 23, nato- 25 miast w dolnej czesci korpusu 1 jest wyciecie 24.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace. Przewo¬ dem wiertniczym wywiera sie poprzez lacznik 10 i walek 9 nacisk na korpus 1. Wciskanie korpu¬ su 1 w grunt powoduje ugiecie pierwszej sprezy¬ no ny 4 i przekuwanie pojemnika 12 do góry. Po 10 15 20 1069693 106969 4 wcisnieciu korpusu 1 na odipoiwiedoia glebokosc, pojemnik 12 wprawiany jest przez walek 9 w ruch obrotowy poprzez przewód wiertniczy i lacznik 10 a pierwsza sprezyna 4 rozprezajac sie wywiera na- cisik na pojemnik 12 i zawiasowy nóz 15, który otwierajac sie naibdera grunt, a slimak 13 wpro¬ wadza grunt do wewnatrz pojemnika 12. Zawia¬ sowy nóz 15 uksztaltowany jako zawiasowa klapa, zamyka dno 16 pojemnika 12 po wypelnieniu go próbka piasku, gdy kolek 23 pod naciskiem trze¬ ciej sprezymy 22 wpadnie w wyciecie 24.Wyjecie pobranej próbki piasku z pojemnika na¬ stepuje po rozkreceniu korpusu 1, odchyleniu dru¬ giej sprezyny 14, wyciagnieciu pojemnika 12 i wy¬ jeciu,dna 16. V ^\ \ Zastrzezenia patentiowe 1. Urzadzenie do pobierania próbek gruntów syp¬ kich i zawodnionych, znamienny tym, ze w kor¬ pusie (1) zaopatrzonym u góry w lozysko (2), tu- 10 15 20 leje (3) i pierwsza sprezyne (4) w obsadzie (5), a u dolu w ostrze (6) ma osadzony obrotowo na lozyskach (2, 7) w obsadach (5, 8) walek (9) z lacz¬ nikiem (10) do przewodu wiertniczego i zaworem (11) oraz rozdzielnie polaczony z wallkiem (9) po¬ jemnik (12) ze slimakiem (13), druga sprezyna (14) oraz zawiasowym nozem (15) u dolu. 2.' Urzadzenie wedlug zastrz, 1, znamienny tym, ze zawiasowy nóz (15) ma ksztalt klapy zamyka¬ jacej dno (16) pojemnika (12). v 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze walek (9) sklada sie z polaczonych zlaczem (17) elementów (18, 19), wewnatrz których znajduje sie przelotowy otwór (20). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze w otworze (20) walka (9) i lacznika (10) umiesz¬ czony jest wskaznik glejbakosci (21) zaglebienia po¬ jemnika w grunt. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w otworze zawiasowego noza (15) znajduje sie trzecia sprezyna (22) oraz kolek (23) opierajacy sie jednym koncem o wyciecie (24) korpusu (1).Drukarnia Narodowa, Zaklad Nr 6, zam. 28/80 CZYTELNIA Urzedu Pa^mowmao PL