Wynalazek dotyczy przyrzadu przy¬ stosowanego do potrzeb lekarskich, który ma na celu szybkie i dokladne okreslanie ciezaru gatunkowego drobnych ilosci roz¬ maitych plynów, jak krwi, surowicy, mle¬ ka, moczu, przesieków, wysieków, wody i t d. Ilosc plynu dostateczna do badania tym przyrzadem wynosi zaledwie okolo jednej kropli. Ma to ogromna zalete, po¬ niewaz nie zawsze przy zabiegach lekar¬ skich mozna osiagnac np. z chorego orga¬ nizmu wieksza ilosc plynu niezbedna do badania. Poza tern przyrzad daje te je¬ szcze wazna korzysc, ze jest nadzwyczaj¬ nie czuly i dokladny, gdyz pozwala okre¬ slic ciezar gatunkowy, z dokladnoscia do trzeciego znaku dziesietnego.Przyrzad wedlug wynalazku przedsta¬ wiony jest na rysunku tytulem przykladu.Oparty jest on na zasadzie dzwigni nie- równoramiennej, a sklada sie ze statywu / osadzonego w trójnogu 2 z wkrecanemi srubkami 3, pozwalaj acemi na poziome u- stawienie przyrzadu w dowolnem miejscu, orjentujac sie przytem o jego pionowem polozeniu zapomoca pionu 4, zawieszone¬ go w górnej czesci statywu. Poza tern gór¬ ny koniec statywu 1 jest uksztaltowany w postaci widelek, które, podobnie jak u wagi, na górnej poziomej powierzchni sa zaopatrzone w panewke 5 wykonana z twardego metalu. Zboku do statywu przy¬ mocowana jest pólkolista szklana tarcza 6 zaopatrzona w podzialke w danym przy¬ padku od 1,000 do 1,060, z której odczytu¬ je sie bezposrednio poszukiwany ciezargatunkowy. Najwazniejsza czescia przy¬ rzadu jest nierównoraniienna dzwignia 7 (wahadlbjiJW ^qgtj«n !*sj^fanej wloskowa- tej rurki z otworem przepuszczajacym luz¬ no zaledwie konski wlos. Rurka ta w miej¬ scu podparcia na widelkach statywu po¬ siada umocowane ostrze 8 do wahania.Punkt podparcia rurki na widelkach nie lezy posrodku jej j dlugosci, tak ze zawsze jedno ramie jej jest dluzsze od drugiego.Po wypelnieniu wloskowatego otworu w krótszem ramieniu rurki do pewnej zgóry oznaczonej kreski 9 (kalibrowanie rurki) np. czysta destylowana woda przyj tempe¬ raturze pokojowej, rurka ta po zawiesze¬ niu jej na lozyskach statywu zacznie sie wahac i ostatecznie zatrzyma sie w pew- nem miejscu, oznaczonem na podzialce szklanej tarczy cyfra 1,000, znajdujaca sie na tarczy w danym przykladzie pod ka¬ tem 45° do poziomu, a która to cyfra ozna¬ cza ciezar gatunkowy dla wody, przyjety za jednostke. Przy wypelnieniu krótszego lzejszego ramienia szklanej rurki pewna stala iloscia (do zaznaczonej kreseczki 9 na rurce) innego plynu o ciezarze gatun¬ kowym np, 1,030,; rurka ta po zawieszeniu i uspokojeniu sie od wahniec przyjmie po¬ lozenie poziome. Nalezy przytem zazna¬ czyc, ze dlatego podzialke, na szklanej tarczy dla ciezaru gatunkowego wody o- kresla sie przy temperaturze pokojowej, poniewaz zwykle przy tej temperaturze ma sie do czynienia z tym przyrzadem w ga¬ binetach lekarskich przy okreslaniu cieza¬ ru gatunkowego innych plynów w porów¬ naniu do wody.Sposób postepowania przy okreslaniu ciezaru gatunkowego badanego plynu za- pomoca przyrzadu wedlug wynalazku jest nastepujacy.Do krótszego ramienia szklanej rurki wciaga sie ustami badany plyn do zazna¬ czonej kreseczki 9 zapomoca szklanej na¬ sadki 10 z gumowym drenikiem //, nalo¬ zonej na dluzsze ramie rurki, by nie doty¬ kac jej bezposrednio ustami i nie zwilzac rurki, co wplywa ujemnie na rezultat.Nadmiar wciagnietego plynu mozna za¬ wsze usunac lekkiemi uderzeniami konca rurki o paznokiec. Po zdjeciu nasadki, o- suszeniu i wytarciu wata zwilzonego kon¬ ca rurki, ustawia sie ja ostrzem 8 w panew¬ ce 5, mozliwie równolegle do plaszczyzny szklanej tarczy, by rurka, wahajac sie, nie ocierala sie o widelki, a nastepnie dla szybszego ustania wahan rurki, czulej na¬ wet na slaby podmuch, caly przyrzad na¬ krywa sie szklanem pudelkiem, sluzacem jednoczesnie za futeral. Cyfra, na której zatrzyma sie jedno lub drugie ramie szkla¬ nej wloskowatej rurki, wskaze ciezar ga¬ tunkowy wciagnietego do niej badanego plynu w stosunku do wody przy tempera¬ turze pokojowej.Zrozumialem jest, ze przy odpowied- niem skalibrowaniu rurki i przy innem o- znaczeniu polozenia kreski 9 moze ona u- stawiac sie po wypelnieniu woda nie pod ka¬ tem 45° do poziomu, jak w [podanym przy¬ kladzie, a np. poziomo. Wtedy i podzialke na szklanej tarczy wypadnie zastosowac inna, t, j, taka, zeby cyfra np, 1,000, odpo¬ wiadajaca ciezarowi gatunkowemu wody, byla umieszczona na tarczy na linji pozio¬ mej, odpowiadajacej polozeniu rurki szklanej, wypelnionej woda. Wówczas tak skalibrowana rurka bedzie wykazywala po jednej stronie tarczy ciezary gatunkowe plynów lzejszych od wody, a po drugiej stronie — ciezary gatunkowe plynów ciez¬ szych od wody. Z powyzszego wynika, ze kalibrowanie rurki i polozenie kreski 9 moze byc dowolne.Nalezy jeszcze zaznaczyc, ze w rurce powinno sie operowac taka objetoscia ply¬ nu (mniej wiecej 0,05 cm3), by wloskowa- tosc rurki zabezpieczala przed wylewa¬ niem sie z niej badanego plynu podczas obnizania sie ramion, nawet przy piono- — 2 —wem trzymaniu rurki, która po zawiesze¬ niu na lozyskach statywu nie powinna ni¬ gdy przekraczac kata 45° do poziomu. PL