Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu ochrony silników, pradnic, transformato¬ rów i tym podobnych przyrzadów elek¬ trycznych.Na rysunkach przedstawione jest sche¬ matycznie tytulem przykladu urzadzenie, pracujace wedlug nowego sposobu.Litera a oznaczone jest zródlo ciepla, którem np. moze byc elektrycznie ogrzany pret silitowy, drut oporowy, lampa zaro¬ wa, promien palnika bunzenowskiego lub tym podobne urzadzenie, Litera b oznacza przyrzad czuly na promieniowanie ciepla, którego stan fizyczny zmienia sie przy zmiennem promieniowaniu. Fizyczna zmia¬ na stanu moze byc np. zmiana dlugosci lub grubosci; w przedstawionej na rysunku po¬ staci wykonania zastosowany jest jako od¬ biornik przyrzad, którego elektryczne wla¬ snosci zmieniaja sie pod wplywem zmiany promieniowania cieplnego, zatem elek¬ tryczny opornik, ogniwo termoelektryczne lub tym podobne. Celem lepszego wykorzy¬ stania promieniowania za zródlem ciepla a umieszczony jest reflektor c; zamiast tego jednak moznaby zastosowac przed zró¬ dlem ciepla soczewke, zbierajaca promie¬ nie. Miedzy zródlem ciepla a i urzadze¬ niem odbiorczem 6 znajduje sie rura d z nasadkami e i /, które sluza do doprowa¬ dzania i odprowadzania gazów i par. Kon¬ ce rury sa zarniikniete przepuszczajacemi promienie cieplne plytami g i g', moga byc jednak otwarte i np. zastepowac nasadke wpustowa i wylotowa.Gdy w ochranianym przyrzadzie elek¬ trycznym, np. w pradnicy, powstaja wsku¬ tek anormalnego stanu pracy pary albofazowe produkty, tó dostaja sie one przez rure lacznikowa, konczaca sie we wloto¬ wym pj^yiycadzie a pjxy%d} do tej ostatniej i przeciagaja w kierimku'strzalki. Ponie¬ waz zdolnosc wchlaniania ciepla tych cial jest inna niz zdolnosc cial zwykle w nurze obecnych, to tylko mniejsza lub wieksza ilosc ciepla dochodzi do odbiornika b, któ¬ rego stan fizyczny wskutek tego sie zmie¬ nia. O ile, jak przyjeto na fig. 1, jako od¬ biornik ciepla uzyte jest ogniwo termo¬ elektryczne, wówczas zmienia sie wytwa¬ rzana przez nie sila elektromotoryczna i polozenie wskazówki stykowej wstawione¬ go w obwód pradu przyrzadu pomiarowe¬ go h. Przy uzyciu elektrycznego opornika, jako przyrzadu odbiorczego, nalezy w ob¬ wodzie pradu zastosowac jeszcze inne zró¬ dla pradu. Przy zmianie promieniowania cieplnego zmienia sie temperatura oporni¬ ka, zatem jego zdolnosc oporu i przeplyw pradu, a wraz z tern i polozenie wskazówki stykowej przyrzadu h.Przyrzad stykowy h, który moze byc zastapiony kazdem innem urzadzeniem stykowem dowolnego rodzaju, sluzy do wlaczenia lub wylaczenia akustycznego al¬ bo optycznego przyrzadu, do bezposred¬ niego albo posredniego wylaczenia danego przyrzadu elektrycznego i do wykonywania innego odpowiedniego dzialania.Okolicznosc, ze zarówno zródlo ciepla a, jak i odbiornik b zmieniaja swa tempe¬ rature zaleznie od temperatury zewnetrz¬ nej, przeszkadza dzialaniu calego urzadze¬ nia, o ile nie stosuje sie tak grubego zasta¬ wienia, by wystepujace w przestrzeniach wahania temperatury od najnizszej do naj¬ wyzszej granicy nie byly przejmowane przez urzadzenie. O ile urzadzenie ma w kazdej chwili latwo przejmowac wahania zewnetrznej temperatury, to moze byc wla¬ czony zarówno w obwód pradu zródla cie¬ pla, jak i odbiornika lub W obydwa obwody opornik, obslugiwany samoczynnie przez dzialajacy pod wplywem ciepla przyrzad, który przy wzrastajacej temperaturze roz¬ szerza sie, a przy spadajacej —» kurczy. W ten sposób latwo mozna osiagnac to, ze mi¬ mo wahan zewnetrznej temperatury wska¬ zówka urzadzenia kontaktowego zajmuje stale okreslone polozenie, które zmienia dopiero wówczas, kiedy na droge promie¬ ni pomiedzy zródlem ciepla i odbiornikiem wywiera wplyw para.Mozliwe jest równiez zastosowanie u- rzadzen, które tak zmieniaja polozenie u- mieszczonego na przyrzadzie kontaktu lub urzadzenia kontaktowego, ze niezaleznie od zewnetrznej temperatury przeciwkon- takt stale robi te sama droge przy wyste¬ powaniu majacych byc stwierdzonemi cial.Bardzo korzystnie mozna takze osia¬ gnac niezaleznosc od temperatury ze¬ wnetrznej przez uzycie, stosownie do urza¬ dzenia przedstawionego na fig. 2, dwóch oporników, które znajduja sie w polacze¬ niu mostkowem, przyczem na jeden tylko z nich oddzialywuje zródlo ciepla w ten sposób, ze gazy, para i t. d., dostawszy sie na droge promieni pomiedzy zródlem cie¬ pla i tym opornikiem, zmieniaja jego opór elektryczny. Urzadzenie odbiorcze b skla¬ da sie z jednego opornika, wlaczonego wraz z zupelnie podobnym opornikiem k i dwoma dalszemi, sobie podobnemi opor¬ nikami / i /'do mostku Wheatstona, zasi¬ lanego przez zródlo pradu m. Na obwodzie pradu znajduje sie urzadzenie kontaktowe n, które niezaleznie od temperatury ze¬ wnetrznej, jako tez od natezenia zródla pradu m, stale sa bez pradu, jak dlugo miedzy a i b nie znajduja sie majace byc wykazane ciala. O ile jednak gazy, para lub dym wejda do rury d, to przez zmiane opornika 6 równowaga mostka zostanie na¬ ruszona. Stosownie do wynalazku przyrzad n moze tez byc uzyty do uruchomienia u- rzadzenia sygnalowego lub ochronnego lub tez do wykonania dowolnej innej czyn¬ nosci.Podobne urzadzenie moze równiez, sto- - 2 -SOwnfedd fig. 3, sluzyc do tego, aby Spo¬ sób uczynic niezaleznym od wahan nateze¬ nia zródla ciepla. Zródlo ciepla a przesy¬ la swe promienie nietylko przez rure d do urzadzenia odbiorczego b, lecz jednocze¬ snie przez niepolaczona z rura d rure o do drugiego opornika k. Gazy lub para, wzglednie dym, moga przez e i / wchodzic do rury d lub wychodzic z niej, nie prze¬ nikajac jednak do rury o. Jasne jest, ze, jak dlugo w rurze d nie znajduje sie gaz, dym lub para, równowaga mostka nie jest naruszona, o ile sie zmieni nawet nateze¬ nie zródla ciepla. Natomiast przy obecno¬ sci odnosnych cial zjawia sie prad w przy¬ rzadzie n.Rozumie sie, ze we wszystkich urzadze¬ niach, sluzacych do urzeczywistnienia isto¬ ty wynalazku, mozna zwiekszyc dzialanie przez przedluzenie drogi w rurze d. 0 ile z jakichkolwiek przyczyn niemozliwe jest prostolinijne prowadzenie promieniowania cieplnego, to stosuje sie wówczas lustra lub pryzmaty, celem skierowania promieni w innym kierunku.Oporniki Z i /' moga byc uksztaltowane tak samo, jak b i k i dla wzmocnienia spo¬ sobu dzialania równiez usuniete z pod od¬ dzialywania promieni cieplnych. Wówczas opornik / razem z k musi podlegac promie- ndowatniu cieplnemu, idacemu z rury o, na¬ tomiast opornik /' razem z ó — promienio¬ waniu, idacemu z rury d.W nidrtórych przypadkach mozliwe jest niezastosowanie rury d lub o i dopro¬ wadzenie promieniowania ciepla bez ogra¬ niczenia do b, wzglednie k. PL