PL104238B1 - Sposob pomiaru szumow i wzmocnienia czwornikow liniowych i urzadzenie do pomiaru szumow i wzmocnienia czwornikow liniowych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru szumów i wzmocnienia czwórników liniowych i urzadzenie do pomiaru szumów i wzmocnienia czwórników liniowych. Wspólczynnik szumów i dysponowane wzmocnienie mocy sa najwazniejszymi parametrami opisujacymi wlasnosci elektryczne czwórników pracujacych w wejsciowych stopniach urzadzen elektronicznych o duzej czulosci.

Znany jest równiez sposób z opisu patentowego USA nr 3835378, w którym w celu okreslenia wspólczynnika szumów wyznacza sie stosunek mocy na wyjsciu toru pomiarowego dla wlaczonego i wylaczonego generatora szumów przy czym w czasie wylaczenia generatora szumów sygnal proporcjonalny do mocy wyjsciowej steruje wzmocnieniem toru pomiarowego ustalajac te moc na okreslonym poziomie. Dzieki temu iloczyn wzmocnienia toru pomiarowego i wzmocnienia badanego czwórnika ma znana, okreslona wartosc.

Na podstawie sygnalu automatycznej regulacji wzmocnienia okresla sie wzmocnienie toru pomiarowego i wykorzystujac zmierzona wartosc wspólczynnika szumów badanego czwórnika. Wada tego sposobu jest fakt istnienia wplywu szumów wlasnych wzmacniacza pomiarowego wskutek czego powstaje blad systematyczny pomiaru wspólczynnika szumów, szczególnie istotny przy pomiarach czwórników o niewielkim wzmocnieniu.

Znany jest takze sposób w którym wykorzystuje sie dwa generatory szumów w celu radiometrycznego okreslenia mocy szumów na wyjsciu badanego czwórnika, przy czym jeden generator jest dolaczony do wejscia badanego czwórnika i pelni analogiczna role jak w konwencjonalnych sposobach pomiaru wspólczynnika szumów, a drugi dolaczony okresowo do wejscia toru pomiarowego jest zródlem mocy odniesienia dla radiometru, który okresla bezwzgledna moc szumów na wyjsciu badanego czwórnika. Sposób ten jest opisany w IEEE Trans. MTT nr 9 September 1968 str. 603-607.

Inny znany z polskiego opisu patentowego nr 95035 sposób pomiaru wspólczynnika szumów w ukladzie zlozonym z kaskadowego polaczenia generatora szumów, badanego czwórnika, tlumika regulowanego, wzmacniacza pomiarowego i wskaznika mocy wykorzystujacy metode 3-decybelowa, w której w pierwszym etapie pomiaru okresla sie moc szumów na wyjsciu badanego czwórnika przy wylaczonym generatorze,2 104 238 a w drugim etapie przy wlaczonym generatorze szumów i tlumiku 3-decybelowym reguluje sie poziom sygnalu generatora aby moc szumów na wyjsciu toru byla identyczna jak w pierwszym etapie pomiaru, polega na zwiekszeniu wspólczynnika szumów wzmacniacza pomiarowego o wartosc 1/2 KTow pierwszym etapie pomiaru dla eliminagi-wplywu jego szumów wlasnych. Sposób ten nie zapewnia kompensacji zmian poziomu mocy szumów tlumika przy zmianach tlumienia innych niz 3 dB. Wskutek tego konieczne jest stosowanie generatora szumów o plynnej regulacji mocy dysponowanej, to znaczy generatora z dioda prózniowa pracujaca w nasyceniu.

Zakres czestotliwosci w jakim moga byc obecnie stosowane tego rodzaju generatory jest ograniczony do czestotliwosci nizszych od 1 GHz co wynika ze zjawisk zwiazanych czasem przelotu elektronów w diodzie prózniowej.

Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze dostarcza sie dodatkowa moc elektryczna na wejscie zmiennego tlumika jednoczesnie z pozostala czescia mocy jaka pochodzi z wyjscia badanego czwórnika przy czym w poszczególnych fazach pomiaru zmienia sie poziom mocy dodatkowej. W kazdej z tych faz mierzy sie wartosc wspólczynnika szumów zmieniajac tak tlumienie tlumika i moc dysponowana generatora szumów aby dla wlaczonego i wylaczonego generatora szumów moc na wyjsciu toru pomiarowego byla stala. Wspólczynnik szumów badanego czwórnika okresla sie jako srednia wazona wartosc zmierzonych ze wspólczynnikami wagowymi zaleznymi od poziomów mocy dodatkowej w poszczególnych fazach pomiaru. Dysponowane wzmocnienie mocy badanego czwórnika wyznacza sie na podstawie róznicy wartosci zmierzonych wspólczynnika szumów. Róznica ta jest odwrotnie proporcjonalna do dysponowanego wzmocnienia mocy.

Korzystny sposób pomiaru polega na tym, ze w czasie jednej z faz pomiaru moca dodatkowa kompensuje sie zmiany wyjsciowej mocy szumów wlasnych tlumika jakie powstaja podczas zmian jego tlumienia i wówczas mierzy sie wartosc wspólczynnika szumów badanego czwórnika a nastepnie w drugiej fazie pomiaru zmienia sie moc dodatkowa o znana wartosc i wyznacza sie wartosc przyrostu wspólczynnika szumów, którajest odwrotnie proporcjonalna do dysponowanego wzmocnienia mocy. Pomiar realizuje sie tez w ten sposób, ze w jednej fazie pomiaru moc na wyjsciu toru pomiarowego dla stanu wlaczenia generatora szumów i nizszego poziomu mocy dodatkowej równa jest mocy dla stanu wylaczenia generatora szumów i wyzszego poziomu mocy dodatkowej, natomiast w drugiej fazie moc dla stanu wlaczenia generatora szumów i wyzszego poziomu mocy dodatkowej równa jest mocy dla stanu wylaczenia generatora szumów i nizszego poziomu mocy dodatkowej. W fazach tych okresla sie mierzone wartosci wspólczynnika szumów, a nastepnie wyznaczajac srednia wazona oraz róznice tych wartosci okresla sie wspólczynnik szumów oraz dysponowane wzmocnienie mocy badanego czwórnika.

Winnym przypadku w jednej z faz pomiaru ustala sie wartosc tlumienia i jednoczesnie ze zmianami poziomu mocy dodatkowej wlaczajac i wylaczajac generator szumów dostarcza sie na wejscie badanego czwórnika moc, która reguluje sie az do uzyskania na wyjsciu toru pomiarowego takiej samej mocy przy wlaczonym i wylaczonym generatorze szumów. Na podstawie wzglednego przyrostu mocy generatora szumów okresla sie dysponowane wzmocnienie mocy badanego czwórnika.

Takze wedlug wynalazku w jednej z faz pomiaru wylacza sie generator szumów i jednoczesnie ze zmianami poziomu mocy dodatkowej zmienia sie tak tlumienie, ze na wyjsciu toru pomiarowego uzyskuje sie stal} poziom mocy. Dla tego stanu okresla sie stosunek tych tlumien a nastepnie odwrotnosc dysponowanego wzmocnienia mocy oblicza sie ze wzoru 1 =VFY~l Gpd Y + q gdzie przez Gpd —oznacza sie dysponowane wzmocnienie mocy badanego czwórnika, F — wspólczynnik szumów badanego czwórnika,Y — stosunek tlumien tlumika, p i q — wspólczynniki zalezne od poziomów mocy dodatkowej w czasie pomiaru.

Urzadzenie wedlug wynalazku zawierajace generator szumów dolaczony do wejscia badanego czwórnika którego wyjscie jest polaczone poprzez obwód dopasowujacy z wejsciem toru pomiarowego skladajacego z lancuchowo ze soba polaczonych: kluczowego tlumika, wzmacniacza pomiarowego, detektora amplitudy i ukladu detekcji synchronicznej posiadajacego dwa wyjscia, z których jedno jest doprowadzone do ukladu automatycznej regulacji wzmocnienia a oba do wzmacniacza sygnalu bledu, który poprzez blok sterowania reguluje moc generatora szumów charakteryzuje sie tym, ze wyposazony jest w dodatkowe zródlo szumów polaczone z ukladem sprzegajacym wlaczonym pomiedzy wyjsciem obwodu dopasowujacego a wejsciem kluczowanego tlumika i wprowadzajacym do toru pomiarowego dodatkowa moc szumów. Dodatkowe zródlo szumów jest sterowane przez uklad kluczujacy do którego doprowadzone sa dwa wyjscia generatora taktowego o sygnalach przesunietych w fazie o pól okresu, a jedno z tych wyjsc jest dolaczone do kluczowego tlumika, ukladu detekcji synchronicznej, bloku sterowania oraz bloku programowania pomiarów, natomiast wyjscie bloku programowania pomiarów jest polaczone z ukladem detekcji synchronicznej z ukladem kluczujacym oraz104 238 3 z blokiem przetwarzania sygnalów pomiarowych, do którego doprowadzony jest takze sygnal sterujacy z wyjscia ukladu kluczujacego i sygnal przetwarzany z bloku sterowania, a dwa wyjscia bloku przetwarzania sygnalów pomiarowych przylaczone sa do bloku przedstawiania wyników zawierajacego urzadzenie do wskazywania wartosci wspólczynnika szumów i dysponowanego wzmocnienia mocy badanego czwórnika.

W wariancie rozwiazania pomiedzy wyjsciem ukladu sprzegajacego a wejsciem kluczowanego tlumika wlaczony jest mieszacz z dolaczona do niego heterodyna.

Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest mozliwosc jednoczesnego pomiaru wspólczynnika szumów i dysponowanego wzmocnienia mocy czwórników liniowych. Sposób ten zapewnia zmniejszenie wplywu niektórych bledów systematycznych i wzrost dokladnosci pomiarów dzieki zastosowaniu dodatkowej mocy, która doprowadzana do wejscia tlumika, umozliwia kompensacje wplywu zmian poziomu mocy szumów wlasnych tlumika przy dowolnej zmianie jego tlumienia. Tym samym mozliwe jest stosowanie równiez zródel szumów o nieregulowanym poziomie mocy dysponowanej takich jak lampy wyladowcze, czy zródla pólprzewodnikowe. Sposób ten jest szczególnie przydatny dla czwórników o malych wartosciach wspólczynnika szumów i niewielkim wzmocnieniu,jak na przyklad tranzystory wielkiej czestotliwosci.

Dla stalej szerokosci pasma energetycznego toru pomiarowego dodatkowa moc wymagana do kompensacji ma zwykle wartosc zalezna jedynie od fizycznej temperatury tlumika, która w standardowych pomiarach jest stala i wynosi T0 = 29Q°K. Dzieki temu mozliwe sa pomiary w szerokim zakresie czestotliwosci, jesli moc dodatkowa pochodzi z szerokopasmowego zródla, na przyklad zródla szumów.

Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest automatyzacja pomiaru wspólczynnika szumów i dysponowanego wzmocnienia mocy liniowych czwórników. Jest ono przystosowane do pomiarów niewielkich wartosci wspólczynnika zwlaszcza tranzystorów w.cz. Dzieki korzystnemu doborowi wlasnosci dodatkowego zródla szumów, ukladu sprzegajacego oraz mieszacza uzyskuje sie mozliwosc pomiarów w szerokim zakresie czestotliwosci bez koniecznosci regulacji mocy dodatkowego zródla szumów, w zwiazku z czym moc ta moze byc ustalona jednorazowo przez producenta.

Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy, a fig. 2 — niektóre przebiegi napieciowe w pierwszej fazie pomiaru, a fig. 3 - niektóre przebiegi napieciowe w drugiej fazie pomiaru.

Sposób pomiaru realizuje sie w ukladzie do pomiaru wspólczynnika szumów, w którym stosuje sie generator szumów 1 dolaczony do wejscia badanego czwórnika 2 oraz zmienny tlumik 5 wlaczony wtór pomiarowy i sluzacy do okreslenia na wyjsciu badanego czwórnika 2 stosunku mocy szumów dla stanu wlaczenia i wylaczenia generatora szumów 1.

Sposób pomiaru szumów i wzmocnienia czwórników liniowych polega na tym, ze do toru pomiarowego wprowadza sie dodatkowa moc elektryczna, jaka z dodatkowego zródla 14 dostarczana jest poprzez uklad sprzegajacy 4 i te dodatkowa moc wraz z moca szumów pochodzaca z wyjscia badanego czwórnika 2 przekazuje sie na wejscie zmiennego tlumika 5. Od poziomu mocy dodatkowej zaleza mierzone wartosci wspólczynnika szumów, które okresla sie na podstawie wzglednego przyrostu mocy szumów generatora 1 i stosunku tlumien tlumika 5, gdy na wyjsciu toru pomiarowego uzyskuje sie te sama wartosc mocy przy wlaczeniu i wylaczeniu generatora szumów 1.

W sposobie wedlug wynalazku wykorzystuje sie te zaleznosci w celu okreslenia wspólczynnika szumów i dysponowanego wzmocnienia mocy badanego czwórnika 2.

Pomiar przeprowadza sie w dwu fazach. W czasie jednej z nich moca dodatkowa kompensuje sie niepozadane zmiany wyjsciowej mocy szumów wlasnych tlumika 5 podczas zmian jego tlumienia. Dzieki temu, a- krotny wzrost mocy szumów na wyjsciu badanego czwórnika 2, powstajacy wskutek wlaczenia generatora szumów 1 i równoczesne a-krotne zwiekszenie tlumienia tlumika 5 nie wywoluje zmiany poziomu mocy na wyjsciu toru pomiarowego. W tej fazie mierzona wartosc wspólczynnika szumów równa jest wspólczynnikowi szumów badanego czwórnika 2.

W drugiej fazie pomiaru moc dodatkowa ulega zmianie o znana wartosc wskutek czego zmienia sie równiez mierzona wartosc wspólczynnika szumów. Wartosc bezwzgledna róznicy wspólczynników szumów okreslonych w pierwszej i drugiej fazie pomiaru jest proporcjonalna do odwrotnosci dysponowanego wzmocnienia mocy badanego czwórnika 2 i sluzy do wyznaczenia wartosci tego parametru.

Dysponowane wzmocnienie mocy mozna równiez zmierzyc bezposrednio. W tym celu w drugiej fazie pomiaru ustala sie tlumienie tlumika 5 i w czasie gdy moc dodatkowa przyjmuje nizsza wartosc wlacza sie generator szumów 1 regulujac tak jego moc aby na wyjsciu toru pomiarowego uzyskac ten sam poziom mocy jak dla wylaczonego generatora szumów 1 i wyzszej wartosci mocy dodatkowej. Wówczas dysponowane wzmocnienie mocy badanego czwórnika 2 okresla sie na podstawie wzglednego przyrostu mocy generatora szumów 1.J 4 104 238 Wartosc powyzsze., parametru mozna takze okreslic przy pomocy regulacji tlumienia tlumika 5, wylaczajac w drugiej fazie pomiaru generator szumów 1. Dobierajac odpowiednio wartosci tlumienia dla wyzszego i nizszego poziomu mocy dodatkowej doprowadza sie do zrównania poziomów mocy na wyjsciu toru pomiarowego, a nastepnie okresla sie stosunek tlumien i oblicza sie odwrotnosc dysponowanego wzmocnienia mocy z nastepujacego wzoru Gpd Y + q gdzie przez Gpd oznacza sie dysponowane wzmocnienie mocy badanego czwórnika F - wspólczynnik szumów badanego czwórnika wyznaczony w pierwszej fazie pomiaru, Y-stosunek tlumien tlumika, p, q - wspólczynniki zalezne od przyrostów mocy dodatkowej wzgledem wartosci tej mocy, jaka zapewnia kompensacje, W celu zwiekszenia dokladnosci pomiarów wzmocnienia mozna dobrac tak wartosci mocy dodatkowej, aby w jednej z faz pomiaru moc ta byla mniejsza, a w drugiej - wieksza od wartosci wymaganej do kompensacji zmian wyjsciowej mocy szumów wlasnych tlumika 5. W takim wypadku wspólczynnik szumów badanego czwórnika 2, okresla sie jako srednia wartosci tego parametru zmierzonych w pierwszej i w drugiej fazie pomiaru, natomiast odwrotnosc dysponowanego wzmocnienia mocy badanego czwórnika 2 wyznacza sie z róznicy zmie¬ rzonych wartosci. Wartosci parametrów badanego czwórnika 2 mozna takze okreslic zmieniajac warunki pomiaru.

Polega to na tym, ze dla ustalonej zmiany tlumienia tlumika 5 reguluje sie tak moc generatora szumów 1 ze w czasie jednej z faz pomiaru moc na wyjsciu toru pomiarowego dla stanu wlaczenia generatora szumów 1 i nizszego poziomu mocy dodatkowej równa jest mocy dla stanu wylaczenia tego generatora i wyzszego poziomu mocy dodatkowej, natomiast w czasie drugiej fazy moc dla stanu wlaczenia generatora szumów 1 i wyzszego poziomu mocy dodatkowej równa jest mocy dla stanu wylaczenia tego generatora i nizszego poziomu mocy dodatkowej. Na podstawie wzglednych przyrostów mocy generatora szumów 1 w obu fazach wyznacza sie zmierzone wartosci wspólczynnika szumów. Nastepnie okresla sie srednia wazona tych wartosci równa wspólczynnikowi szumów badanego czwórnika 2 oraz ich róznice odwrotnie proporcjonalna do dysponowanego wzmocnienia mocy.

Analogicznie okresla sie wartosc tych parametrów, gdy w czasie jednej z faz pomiaru wartosci mocy dodatkowej jest ustalona na wyzszym lub nizszym poziomie.

Urzadzenie pomiarowe zawiera generator szumów 1 przylaczony do wejscia badanego czwórnika 2, który poprzez obwód dopasowujacy 3 dolaczony jest do wejscia toru pomiarowego. Szumy na wyjsciu badanego czwórnika 2 osiagaja cykliczne dwa poziomy wynikajace z wlaczenia i wylaczenia generatora szumów 1 przez blok sterowania 11 synchronizowany sygnalem - generatora taktowego 12. w ukladzie sprzegajacym 4 moc szumów z wyjscia badanego czwórnika 2 jest sumowana z dodatkowa moca pochodzaca z dodatkowego zródla szumów 14. Dodatkowa moc szumów przyjmuje równiez dwa poziomy wskutek kluczowania dodatkowego zródla szumów 14 przez uklad kluczujacy 13 zgodnie z sygnalem albo f generatora taktowego 12, przy czym rodzaj synchronizacji zalezy od impulsów sterujacych uklad kluczujacy 13, a pochodzacych z bloku programowania pomiarów 15, który jest równiez synchronizowany sygnalem e generatora taktowego 12.

Z wyjscia ukladu sprzegajacego 4 sygnal b równy sumie mocy dodatkowej i mocy pochodzacej z wyjscia badanego czwórnika 2 jest przekazywany na wejscie kluczowanego tlumika 5 o ustalonej wartosci zmian tlumienia np. 3dB. Zwiekszenie tlumienia odbywa sie jednoczesnie z wlaczaniem generatora szumów 1, zgodnie z sygnalem - generatora taktowego 12. W dalszej kolejnosci szumy sa wzmacniane we wzmacniaczu pomiarowym 6 i po wydzieleniu ich obwiedni w detektorze amplitudy 7 uzyskuje sie napiecie stale zmodulowane przebiegiem prostokatnym proporcjonalnym do róznicy poziomów szumów na wyjsciu toru pomiarowego dla stanu wlaczenia oraz wylaczenia generatora szumów 1. Napiecie to jest podawane na wejscie ukladu detekcji synchronicznej 8, który sterowany jest sygnalem generatora taktowego 12 oraz impulsami g z bloku programowania pomiarów 15. W ukladzie detekcji synchronicznej 8 jest dokonywana czasowa selekcja poziomów zmodulowanego przebiegu z wyjscia detektora amplitudy 7, w wyniku czego na wyjsciach tego ukladu uzyskuje sie napiecia stale, z których jedno jest podawane do ukladu automatycznej regulacji wzmocnienia 9 i steruje wzmocnieniem wzmacniacza pomiarowego 6 natomiast róznica tych napiec po wzmocnieniu przez wzmacniacz sygnalu bledu 10 i po przekazaniu do ukladu sterowania 11 reguluje moc generatora szumów 1.

Dzieki temu na wyjsciu toru pomiarowego uzyskuje sie zrównanie poziomów napiec. Powstajacy wówczas w bloku sterowania 11 sygnal d proporcjonalny do mocy generatora szumów 1 jest podawany do bloku przetwarzania sygnalów pomiarowych 16 i zapamietywany. Praca tego bloku steruje sygnal g z bloku programowania pomiarów 15 oraz sygnal z wyjscia ukladu kluczujacego 13.

Pomiar parametrów badanego czwórnika realizowany jest w dwóch fazach, przy czym czas trwania tych faz jest uwarunkowany wymagana dokladnoscia pomiarów i zalezy od czestotliwosci impulsów g, jaka ustala sie104238 5 w bloku programowania pomiarów 15. Impulsy g steruja tak praca ukladu kluczujacego 13, ze w pierwszej fazie pomiaru moce generatora szumów 1 oraz dodatkowego zródla szumów osiagaja swoje najwyzsze poziomy w róznych okresach czasu, natomiast w drugiej fazie pomiaru ich przyrosty sa synfazowe. Wartosci sygnalu d dla pierwszej i drugiej fazy pomiaru sa zapamietywane w bloku przetwarzania sygnalów pomiarowych 16, a nastepnie wytwarzane sa sygnaly równe sumie oraz róznicy wartosci sygnalu d i te sygnaly przekazywane sa do bloku przedstawiania wyników 17, który zawiera urzadzenia do wskazywania w postaci cyfrowej lub analogowej wartosci wspólczynnika szumów oraz dysponowanego wzmocnienia mocy badanego czwórnika 2.

W urzadzeniu pomiarowym mozliwe jest takze wlaczenie zmiennego tlumika 5, wtórze posredniej czestotliwosci na wyjsciu mieszacza. Dodatkowa moc szumów wprowadza sie wówczas poprzez uklad sprzegajacy 4 dolaczony do wejscia tego mieszacza.

Claims (7)

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób pomiaru szumów i wzmocnienia czwórników liniowych, w którym wspólczynnik szumów wyznacza sie na podstawie wzglednego przyrostu mocy dysponowanej generatora szumów i wzglednej zmiany tlumienia tlumika dobranych tak, ze dla wlaczonego i,wylaczonego generatora szumów poziomu mocy na wyjsciu toru pomiarowego jest taki sam, znamienny tym, ze dostarcza sie dodatkowa moc elektryczna na wejscie zmiennego tlumika (5) jednoczesnie z pozostala czescia mocy jaka pochodzi z wyjscia badanego czwórnika (2) i poziom mocy dodatkowej zmienia sie w poszczególnych fazach pomiaru, mierzac w kazdej z tych faz wartosci wspólczynnika szumów, a nastepnie oblicza sie wartosc wspólczynnika szumów badanego czwórnika (2) jako srednia wazona wartosci zmierzonych ze wspólczynnikami wagowymi zaleznymi od poziomów mocy dodatkowej w poszczególnych fazach pomiaru, natomiast na podstawie róznicy wartosci zmierzonych oblicza sie dysponowane wzmocnienie mocy badanego czwórnika (2).

2. Sposób pomiaru wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w czasie jednej fazy pomiaru moca dodatkowa kompensuje sie zmiany wyjsciowej mocy szumów wlasnych tlumika (5) jakie powstaja podczas zmian jego tlumika i wówczas mierzy sie wartosc wspólczynnika szumów badanego czwórnika (2) a nastepnie w drugiej fazie pomiaru zmienia sie moc dodatkowa o znana wartosc i wyznacza sie wartosc przyrostu wspólczynnika szumów, która jest odwrotnie proporcjonalna do dysponowanego wzmocnienia mocy.

3. Sposób pomiaru wedlug zastrz. 1, z n a m i e n n y tym, ze w jednej fazie pomiaru moc na wyjsciu toru pomiarowego dla stanu wlaczenia generatora szumów (1) i nizszego poziomu mocy dodatkowej równa jest mocy dla stanu wylaczenia generatora szumów (1) i wyzszego poziomu mocy dodatkowej, natomiast w drugiej fazie moc dla stanu wlaczenia generatora szumów (1) i wyzszego poziomu mocy dodatkowej równa jest mocy dla stanu wylaczenia generatora szumów (1) i nizszego poziomu mocy dodatkowej, i w obu fazach okresla sie mierzone wartosci wspólczynnika szumów, a nastepnie wyznaczajac srednia wazona oraz róznice tych wartosci okresla sie wspólczynnik szumów oraz dysponowane wzmocnienie mocy badanego czwórnika.

4. Sposób pomiaru wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze w jednej z faz pomiaru ustala sie wartosc tlumienia tlumika (5) i jednoczesnie ze zmianami poziomu mocy dodatkowej wlaczajac i wylaczajac generator szumów (1) dostarcza sie na wejscie badanego czwórnika (2) moc która reguluje sie az do uzyskania na wyjsciu toru pomiarowego takiej samej mocy przy wlaczonym i wylaczonym generatorze szumów (1) i na podstawie wzglednego przyrostu mocy generatora szumów (1) okresla sie dysponowane wzmocnienie mocy badanego czwórnika (2).

5. Sposób pomiaru wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w jednej z faz pomiaru wylacza sie generator szumów (1) i jednoczesnie ze zmianami poziomu mocy dodatkowej zmienia sie tak tlumienie tlumika (5) ze na wyjsciu toru pomiarowego uzyskuje sie staly poziom mocy i dla tego stanu okresla sie stosunek tych tlumien, a nastepnie odwrotnosc dysponowanego wzmocnienia mocy oblicza sie ze wzoru 1 =pFY~1 Gpd Y + q gdzie przez Gpd oznacza sie dysponowane wzmocnienie mocy badanego czwórnika, F — wspólczynnik szumów badanego czwórnika, Y — stosunek tlumien tlumika, p, q — wspólczynniki zalezne od poziomów mocy dodatkowej w czasie pomiaru.

6. Urzadzenie do pomiaru szumów i wzmocnienia czwórników liniowych zawierajace generator szumów dolaczony do wejscia badanego czwórnika, którego wyjscie jest polaczone poprzez obwód dopasowujacy z wejsciem toru pomiarowego skladajacego sie z lancuchowo ze soba polaczonych kluczowanego tlumika,6 104 238 wzmacniacza pomiarowego, detektora amplitudy i ukladu detekcji synchronicznej posiadajacego dwa wyjscia, z których jedno doprowadzone jest do ukladu automatycznej regulacji wzmocnienia, a oba do wzmacniacza sygnalu bledu, który poprzez blok sterowania reguluje moc generatora szumów, z n amienny ty m, ze wyposazony jest w dodatkowe zródlo szumów (14) polaczone z ukladem sprzegajacym (4), wlaczonym pomiedzy wyjsciem obwodu dopasowujacego (3) a wejsciem kluczowanego tlumika (5) i wprowadzajacym do tego toru pomiarowego dodatkowa moca szumów przy czym dodatkowe zródlo szumów (14) jest sterowane przez uklad kluczujacy (13), do którego doprowadzone sa dwa wyjscia generatora taktowego (12) o sygnalach przesunietych w fazie o pól okresu, a jedno z tych wyjsc jest dolaczone do kluczowanego tlumika (5), ukladu detekcji synchronicznej (8), bloku sterowania (11), oraz bloku programowania pomiarów (15), natomiast wyjscie bloku programowania pomiarów (15) jest polaczone z ukladem detekcji synchronicznej (8), z ukladem kluczujacym (13) oraz z blokiem przetwarzania sygnalów pomiarowych (16) do którego doprowadzony jest takze sygnal sterujacy z wyjscia ukladu kluczujacego (13) i sygnal przetwarzany bloku sterowania (11), a dwa wyjscia bloku przetwarzania sygnalów pomiarowych (16) przylaczone sa do bloku przedstawienia wyników (17), zawierajacego urzadzenia do wskazywania wartosci wspólczynnika szumów i dysponowanego wzmocnienia mocy badanego czwórnika.

7. Urzadzenie wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze pomiedzy wyjsciem ukladu sprzegajacego (4) a wejsciem kluczowanego tlumika (5) wlaczony jest mieszacz z dolaczona do niego heterodyna. rC&H^zfoMrl-dh 4ir4 A* IB I i4 U. w #M fi -R Figi dL L Fig. 2. Fi}3 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl