PL104069B1 - Urzadzenie do pomiaru rezystywnosci,zwlaszcza gruntu - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru rezystywnosci, zwlaszcza gruntu, przeznaczone do prac geoelektrycznych w prowadzonych badaniach geofizycznych..

Znane urzadzenie do pomiaru rezystywnosci gruntu wyposazone jest w zasilacz pradu stalego i miliwoltomierz pradu stalego, przy czym z wejsciem miliwoltomierza, wlaczony jest szeregowo uklad recznej kompensacji sumy napiec polaryzacji elektrod pomiarowych, zaklócajacych i tellurycznych. Uklad recznej kompensacji posiada rezystory i potencjometry wlaczone w galezie mostka pradu stalego, którego napiecie wyjsciowe kompensuje sume napiec wystepujacych na elektrodach.

Stosowany dotychczas w znanym urzadzeniu uklad recznej kompensacji ogranicza zakres jego stosowania, do warunków w których suma napiec polaryzacji elektrod, napiec tellurycznych i napiec zaklócajacych po ich skompensowaniu nie zmienia sie przez kilka sekund potrzebnych na dokonanie pomiaru. Praktycznie warunki takie istnieja przy malych rozstawach i duzej wartosci sygnalu uzytecznego. Natomiast przy zwiekszaniu rozstawów, znaczna role zaczynaja odgrywac prady telliryczne oraz zaklóceniowe i poziom sygnalu uzytecznego maleje. Wywolana przez te czynniki zmiana napiec kompensowanych w przedziale czasu miedzy recznym kompensowaniem a odczytaniem wyniku pomiaru, powoduje niedopuszczalne bledy pomiaru. Operacje pomiaru trzeba powtarzac niekiedy kilkakrotnie, a w przypadkach duzych rozstawów, jego wykonanie jest niemozliwe.

Znane sa równiez czeskie i kanadyjskie urzadzenia do pomiaru rezystywnosci, rozwiazuja one jednak tylko czesciowo zagadnienie przez stosowanie pólautomatycznej kompensacji napiec. Wymagaja one wstepnego kompensowania recznego, ze wzgledu na ograniczony zakres dzialania ukladu automatycznej kompensacji.

Urzadzenie wedlug wynalazku zapewnia automatyzacje kompensacji w calym zakresie wystepujacych napiec. Rozwiazanie polega na podlaczeniu pierwszego wejscia urzadzenia pomiarowego do miliwoltomierza pradu stalego poprzedzonego wtórnikiem napiecia, do wyjscia którego przez zestyki rozwierne przekaznika, podlaczony jest uklad integrujaco-pamietajacy, odwracajacy faze. Do wyjscia ukladu integrujaco-pam ietajacego, podlaczone jest drugie wejscie urzadzenia. Przekaznik polaczony jest z ukladem startowym, do którego przez uklad opózniajacy, podlaczony jest równiez, zasilacz pradu stalego.2 104 059 Urzadzenie do pomiaru- rezystywnosci zwlaszcza gruntu zapewnia pelna automatyzacje kompensacji sumy napiec polaryzacji elektrod pomiarowych, zaklócajacych i tellurycznych, dzieki której skrócony zostaje do minimum czas miedzy momentami skompensowania i odczytu wyniku pomiaru. Skrócenie czasu eliminuje bledy pomiaru wykonywanego przy malych wartosciach sygnalu uzytecznego, oraz pozwala na zwiekszenie zasiegu glebokosciowego rozpoznania geologicznego, podczas badan geoelektrycznych.

Wynalazek jest blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, który jest schematem blokowym urzadzenia.

Do pierwszego wejscia 1 urzadzenia podlaczony jest przez wtórnik napiecia 2, zbudowany na przyklad w oparciu o wzmacniacz operacyjny, miliwoltomierz pradu stalego 3. Do wyjscia wtórnika napiecia 2 podlaczony jest równiez, przez zestyki rozwierne 4 przekaznika 5, uklad integrujaco-pamietajacy 6, odwracajacy faze, na przyklad integrator zbudowany w oparciu o wzmacniacz operacyjny. Wyjscie ukladu integrujaco-pamietajacego 6 podlaczone jest z drugim wejsciem 7 urzadzenia. Przekaznik 5 sterowany jest przez uklad startowy 8, do którego podlaczony jest uklad opózniajacy 9, sterujacy zasilacz pradu stalego 10.

W stanie poczatkowym zestyki 4 przekaznika 5 sa zwarte. Na wyjsciu Ukladu integrujaco-pamietajacego 6 pojawia sie wówczas napiecie równe co do wartosci, lecz o przeciwnym znaku, w odniesieniu do sumy napiec polaryzacji elektrod, zaklócajacych i tellurycznych, dzieki temu suma wystepujacych napiec zostaje skompensowana. W momencie zadzialania ukladu startowego 8, zestyki 4 przekaznika 5, odlaczaja uklad integrujaco-pamietajacy 6 od wtórnika napiecia 2. Napiecie wyjsciowe ukladu integrujaco-pamietajacego 6 jest wówczas zapamietane. Po odmierzeniu odpowiedniego czasu opóznienia przez uklad opózniajacy 9, zostaje wlaczony prad wyjsciowy zasilacza pradu stalego 10.

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do pomiaru rezystywnosci, zwlaszcza gruntu, wyposazone w miliwoltomierz pradu stalego i zasilacz pradu stalego, znamienne tym, ze wejscie miliwoltomierza pradu stalego (3) polaczone jest z pierwszym wejsciem (1) urzadzenia przez wtórnik napiecia (2), do wyjscia którego przez zestyki (4) przekaznika (5) podlaczony jest uklad integrujaco-pamietajacy (6), majacy wyjscie polaczone z drugim wejsciem (7) urzadzenia, przy czym przekaznik (5) podlaczony jest do ukladu startowego (8), do którego podlaczony jest równiez, przez uklad opózniajacy (9), zasilacz pradu stalego (10). 10 9 6 E> 8 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120 + 18 Cena 45 zl