Znane sa samoczynne sprzegla do wo¬ zów silnikowych i przyczepek, z czescia sprzegajaca zawieszona na poziomej osi, która przy ruchu wgóre podnosi czesc za¬ padkowa. Wszystkie te sprzegla maja te wade, ze ich czesci musza byc toczone i dokladnie dopasowane; szczególniej zawo¬ dza one przy dluzszem uzyciu wozów zao¬ patrzonych w takie sprzegla. Równiez swo¬ bodnie umieszczone sprezyny srubowe, któ¬ re przewaznie oddzialywaja na czesc za¬ padkowa, jak równiez zlacza linowe cze¬ sto zawodza. Ma to szczególnie miejsce przy takich wozach, których uzywa sie do przewozenia piasku, zwiru, kamieni, gruzu i t. d. i które sa wystawione na dzialanie atmosferyczne i sa rzadko czyszczone.Niniejszy wynalazek usuwa wspomnia¬ ne wady.Wynalazek polega na tern, ze przy sa¬ moczynnych sprzeglach wymienionego ro¬ dzaju czesc zapadkowa zawieszona jest wa¬ hadlowo na osi, która zwykle lezy na cze¬ sci sprzegajacej i zachodzi w otwory szcze¬ linowe dzwigni nastawianej przez kierowce zapomoca zespolu drazków. Czesc sprzega¬ jaca jest przytem zawieszona wahadlowo na osi nastawianej dzwigni, na której umo¬ cowana jest sprezyna, której oba konce chwytaja czesc sprzegajaca i na nia dziala¬ ja przy podnoszeniu do góry dzwigni na¬ stawnej. Czesc zapadkowa zaopatrzona jest w oparcie i prowadzenie przy czopach, któ¬ re, odpowiednio rozdzielone, przymocowa¬ ne sa na plycie podstawy ramy ciezarowego wozu silnikowego.Przyklad wykonania sprzegla wedlug wynalazku przedstawiono na rysunkach,gdzie fig. 1 przedstawia sprzeglo w widoku zboku, fig. 2-¦— w widoku zgóry. Przebieg sprzegania i rozprzeg&fiia uwidoczniono na fig. 3*—.*8." ' * Do ramy a ciezarowego wozu silnikowe¬ go przymocowana jest rama b, która u góry zaopatrzona jest w dwa lozyska c z obra¬ cajaca sie w nich osia d, na której zawie¬ szony jest wahadlowo odpowiednio u- ksztaltowany hak zapadkowy e. Na obu koncach osi d przymocowano dzwignie / zaopatrzona w otwory szczelinowe. Jedna z tych dzwigni jest zaopatrzona w kor¬ bowe ramie g, polaczone z drazkiem h sprzezonym z dzwignia wlaczajaca i, umieszczona przy siedzeniu kierow¬ cy. Oprócz tego na osi d znajduje sie sprezyna srubowa k, przymocowana zapo¬ moca palaków /. Oba konce m tej sprezyny srubowej chwytaja hak zapadkowy e i podnosza go w razie potrzeby wgóre. Przez oba otwory szczelinowe dzwigni / przecho¬ dzi lezaca, nad hakiem zapadkowym os n, na której zawieszono wahadlowo pólokra¬ glo wygiety palak bezpiecznikowy o. Pala- kowi temu sluza, jako prowadnica i opar¬ cie, cztery odpowiednio rozmieszczone czo¬ py p, przymocowane do dolnej plyty. Dra¬ zek sprzegajacy przyczepki jest na swym przednim koncu zaopatrzony w hak sprze¬ gajacy q, którego ksztalt odpowiada hako¬ wi zapadkowemu e. Odpowiedni przyrzad uchwytowy r sluzy do tego, by hak sprze¬ gajacy q sprowadzic w zasiag haka zapad¬ kowego e, w celu otrzymania polaczenia.Przebieg sprzegania jest nastepu¬ jacy.Przy cofaniu sie ciezarowego pojazdu silnikowego ku przyczepce hak sprzegajacy q zostaje przysuniety do haka zapadkowe¬ go e zapomoca przyrzadu uchwytowego r (fig; 3). Hak zapadkowy zostaje nastepnie podniesiony przez hak sprzegajacy q, a wraz z mim palak bezpiecznikowy o (fig 4) zawieszony wahadlowo na osi n. Podczas dalszego ruchu wozu wstecz hak e spada na hak sprzegajacy q wskutek ciezaru wlasnego, podczas gdy palak zabezpiecza- jacy o spoczywa na haku sprzegajacym q (fig. 5). Hak sprzegajacy q posiada przy- tem w kazdem polozeniu przyczepki luz miedzy odpowiednio rozmieszczonemi czo¬ pami p przymocowanemi na plycie podsta¬ wowej 6.Przy jezdzie naprzód ciezarowego wozu silnikowego hak sprzegajacy q zostaje wprowadzony w hak zapadkowy e, a palak bezpiecznikowy o spada wskutek swego ciezaru wlasnego (lub przy pomocy spre¬ zyny) wdól (fig. 6).Pnzy posuwie haka sprzegajacego q wgóre..lub wdól 1 równoczesnem podniesie¬ niu haka zapadkowego e niemozliwe jest rozprzeganie, poniewaz palak bezpieczni¬ kowy o wykonuje te same ruchy i tern sa¬ mem zapobiega kazdemu powstawaniu lu¬ zu haka sprzegajacego q, który móglby u- mozliwic rozprzeganie.Przy rozprzeganiu dzwignia wylaczaja¬ ca i zostaje pociagnieta przez kierowce, a ruch przenosi sie zapomoca drazka h na korbowe przedluzenie g. Obie dzwignie /, umieszczone na koncach osi a, posuwaja sie przeto wgóre i podnosza wgóre osadzony wahadlowo na osi n palak bezpiecznikowy o. Z obrotem osi d w lewo oba konce m sprezyny k cisna na hak zapadkowy e (fig. 7). Gdy teraz wóz silnikowy posunie sie nieco wtyl, to hak sprzegajacy q przecho¬ dzi pod palakiem bezpiecznikowym o i u- walnia przez to hak zapadkowy e, przy- czem hak podnosi sie wgóre pod dziala¬ niem sprezyny m. Przy posunieciu sie wo¬ zu wprzód hak sprzegajacy q zostaje wy¬ ciagniety (fig. 8). Dzwignie / zostaja po¬ tem przez kierowce cofniete, przez co przyj¬ muja ponownie wraz z palakiem bezpiecz¬ nikowym o, z hakiem zapadkowym e i koncami m sprezyny polozenie gotowe do sprzegania (fig. 3).Zdarza sie czesto, ze wieksze przedsie¬ biorstwa, jak np. browary/mlyny i t. d., posiadaja przy swych ciezarowych wozach silnikowych wieksza ilosc przyozepek. Cze- 2 —sci sprzegajace tych przyczepek sa zaopa¬ trzone przewaznie w ucha sprzegajace.Czesc sprzegajaca ciezarowego wozu silni¬ kowego wykonana w mysl wynalazku ni¬ niejszego, nie nadaje sie do polaczenia z przyczepka, której drazek sprzegajacy zao¬ patrzony jest w znane ucho sprzegajace.Hak sprzegajacy przyczepki nie moze byc polaczony z wozem silnikowym, który zao¬ patrzony jest w znane ucha sprzegajace.Sprzeganie to osiaga sie zapomoca sprzegla, którego przyklad wykonania przedstawiono na fig. 9 w widoku zboku, a na fig. 10 — w widoku zgóry, fig. 11 przedstawia widok boczny, a fig. 12 — wi¬ dok zgóry czesci sprzegajacej.Hak zapadkowy e i przyrzad chwytaja¬ cy r posiadaja tutaj nakrywajace sie otwo¬ ry, przez które przetkniety jest sworzen sprzegajacy lub temu podobny przyrzad, zabezpieczony zatyczka lub w inny dowol¬ ny sposób. Przyrzad sprzegajacy wozu sil¬ nikowego wedlug fig. 9—12 uzywa sie nie- tylko do takich przyczepdk, których drazek sprzegajacy zaopatrzony jest w hak sprze¬ gajacy, lecz równiez do takich, których dra¬ zek sprzegajacy 2 posiada ucho sprzegaja¬ ce 3. To ucho 3 wprowadza sie przy sprze¬ ganiu miedzy hak zapadkowy e i przyrzad chwytajacy r, poczerni przetyka sie sworzen sprzegajacy 1 lub podobna, czesc przez o- twory tych elementów, jak równiez przez ucho 3 i zabezpiecza, go zapomoca zatyczki lub w podobny sposób (fig. 9 i 10).Aby umozliwic polaczenie kazdej przy¬ czepki zapomoca ucha sprzegajacego lub zapomoca samoczynnego sprzegla wedlug fig. 1 — 8 hak sprzegajacy umieszczony jest (fig. 11 i 12) obrotowo na osi 6, obra¬ cajacej sie w lozyskach 4, 5 drazków sprzegajacych 2 przyczepki i przedluzony wtyl, a na swym tylnym koncu zaopatrzo¬ ny w ucho sprzegajace 8. Obracajac czesc q naokolo sruby 6 mozna ustawic hak sprzegajacy lub ucho w kierunku naprzód.Zabezpieczenie kazdorazowego polozenia uskutecznia sie zapomoca trzpienia 7, któ¬ ry przechodzi przez otwory drazków 2 o- raz przez otwór 9, wzglednie 10 odwroto¬ wego haka sprzegajacego. PL