PL10166B1 - Sprzeglo samoczynne do samochodów i innych celów przemyslowych. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy sprzegla samoczynnego bez przegubów i sprezyn, które mozna stosowac w samochodach, lo¬ dziach silnikowych, obrabiarkach, pradni¬ cach puszczanych w ruch pod obciazeniem, rozrusznikach do wszelkiego rodzaju silni¬ ków i do innych celów przemyslowych.

Sprzeglo ma postac wienca rozszerzal¬ nego, wykonanego z tworzywa plastyczne¬ go lub metalu, polaczonego z walem nape¬ dzajacym i umieszczonego wewnatrz ota-. czajacej go oslony cylindrycznej, umoco¬ wanej na wale napedzanym. Wieniec po¬ wyzszy, tworzacy rdzen sprzegla, sklada sie z szeregu promieniowych wycinków, które pod wplywem sily odsrodkowej przesuwaja sie w kierunku zewnetrznym, oddzialywaj ac odpowiednio na rzeczona o- slone, przyczem oddzialywanie to zwieksza sie wskutek elastycznosci tworzywa, z któ¬ rego wykonany jest rozszerzajacy sie wie¬ niec.

Gdy wal napedzajacy obraca sie powo¬ li, to sprzeglo nie dziala, lecz z chwila gdy szybkosc obrotów rzeczonego walu zwiek¬ sza sie i osiaga okreslona ilosc obrotów na minute, to sila odsrodkowa, wplywajaca na poszczególne wycinki wienca, przyciska je silnie do powierzchni wewnetrznej oslo¬ ny, wywolujac przez to dzialanie samo¬ czynne sprzegla bez poslugiwania sie pe¬ dalami lub dzwigniami. W przypadku za¬ stosowania sprzegla do samochodu, wieniec mozna przymocowac do kola zamachowego silnika, co mozna w razie uzycia wienca plastycznego uskutecznic zapomoca trzpie-ni, a w przypadku wienca metalowego — zapomoca sruib. Wycinki wienca, wchodza¬ ce w zfetkej^cie ^z ptc/vri|rzchnia wewnetrz¬ na oslony*, celem sprzezenia, zaopatrzone sa w uzbrojenia cierne, wykonane z odpo¬ wiedniego materjalu, zapewniajacego do¬ bre przyleganie wienca napedzajacego do oslony cylindrycznej, umocowanej jna wale napedzanym.

Na rysunku podano tytulem przykla¬ du poszczególne postacie wykonania samo¬ czynnego sprzegla wedlug wynalazku pi^ niefszego. Fig. 1 przedstawia przekrój po¬ dluzny sprzegla, którego wieniec wykona¬ ny jest z tworzywa plastycznego, fig. 2 — widok zprzodu samego wienca, fig, 3 — wi¬ dok zgóry, fig. 4 i 5 — przekrój podluzny i widok zprzodu sprzegla odmiennego, o wiencu metalowym, fig. 6 — inne sprze¬ glo, zawierajace dwa bloki obrotowe, fig. 7 i 8 — oslone sprzegla osadzona swobod¬ nie na wale napedzanym i dzwigajaca ela¬ styczna tarcze w ksztalcie gwiazdy, o któ¬ ra zaczepiaja palce umocowane na wale napedzanym, fig. 9 i 10 — pewna odmiane sprzegla przedstawionego na fig. 7 i 8.

Sprzeglo przedstawione na fig. 1 do 3 zawiera wieniec wykonany z tworzywa pla¬ stycznego, jak np. kauczuk, poprzecinajny promieniowo wjzdluz wiekszej czesci pro¬ mienia tak, iz dzieli sie na pewna ilosc wy¬ cinków rozszerzajacych sie 1. Plaszczyzny przeciecia rozdzielajace poszczególne wy¬ cinki 1 biegna od a—a do 6—b (fig. I i 3) tak, iz poszczególne wycinki trzymaja sie swemi koncami wewnetrznemu niepoprze- cinanej czesci 2 wienca znajdujacej sie po¬ miedzy b i c, czyli ze plaszczyzna 6—6, na której koncza sie rzeczone przeciecia promieniowe, tworzy pewien rodzaj za¬ wiasy lub przegubu dla wycinków 1.

Wieniec elastyczny powyzszego ksztal¬ tu polaczony jest w sposób dowolny z tarcza lub kolem zamachowem 3 sil¬ nika, co w danym przykladzie wykonane jest zapomoca trzpieni 4 przymocowanych do kola 3 i zaopatrzonych w zgrubienia 4a osadzone w masie niepoprzecinanej czesci 2 wienca celem unikniecia poruszania sie rzeczonego wienca wzdluz trzpieni 4. Aby wycinki elastyczne 1 mogly przesuwac sie z latwoscia w kierunku promieni wienca, zaopatrza sie. je w otwory owalne 5 o prze¬ kroju wzrastajacym poczynajac od pla¬ szczyzny 6—6 do plaszczyzny a—a (fig. 1), w które to otwory wsuwaja sie rzeczone trzpienie okragle 4. Wewnatrz czesci 2 wienca umieszczone jest lozysko kulkowe 6, sluzace do centrowania wienca na wale napedzanym 7, na którym zaklinowana jest oslpna 8 majaca , w danym przypadku ksztalt cylindryczny; oslona ta moze miec jednak równez inny ksztalt, jak np. jajowy. Powierzchnia zewnetrzna wycinków elastycznych 1 zaopatrzona jest w czesci cierne 9 wykonane tak, aby wycinki przylegaly dobrze do^ powierzch¬ ni wewnetrznej pochwy 8. Czesci 9 moz¬ na przymocowac do tworzywa elastyczne¬ go wycinków w sposób dowolny, jak np. zapomoca srubek 10 z glówkami wpu- szczonemi tak, aby nie wystawaly naze- wnatrz.

Dzialanie sprzegla jest nastepujace: po puszczeniu w ruch silnika, wal jego 11 obraca zapomoca kola zamachowego 3 i trzpieni 4 caly wieniec elastyczny. Gdy szybkosc obrotów jest tale mala, iz wywo¬ luje jedynie bardzo lekkie wysuwanie sie nazewnatrz poszczególnych wycinków 1, to wówczas wal napedzany 7 nie obraca sie zupelnie. Jezeli jednak szybkosc obrotów walu 11 wzrosnie do wielkosci okreslonej, to wycinki 1 rozsuwaja sie nazewnatrz pod .wplywem sily odsrodkowej, a czesci 9 przyciskane sa mocno do powierzchni we¬ wnetrznej -oslony 8, wskutek czego naste¬ puj e sprzezenie samoczynne walów U i 7.

Jezeli nastepnie szybkosc obrotów walu na¬ pedowego spadnie ponizej wielkosci okre¬ slonej, to wycinki 1 powracaja pod wply¬ wem swej elastycznosci ku srodkowi wien- — 2 —ca, wskutek czego nastepuje wylaczenie, czyli rozprzegniecie samoczynne oslony 8, a przez to i walu napedzanego 7.

Sprzeglo odmienne, podane na fig, 4 i 5, posiada wieniec rozszerzajacy sie w po¬ staci tarczy metalowej 2, przymocowanej do kola zamachowego 3 zapomoca srub 4 i poprzecinanej w kierunku promieni tak, iz tarcza podzielona jest na wycinki nape¬ dzajace 1, zaopatrzone w czesci cierne 9.

Wycinki 1 zaopatrzone sa ponadto w jedno lub dwa sfaldowania 1 Df sluzace do zwiek¬ szania elastycznosci wycinków 1 i zwiek¬ szenia ich rozszerzalnosci w kierunku pro¬ mienia pod wplywem sily odsrodkowej.

Jak widac z powyzszego, sprzeglo to wla¬ cza sie i wylacza zupelnie samoczynnie i dziala jedynie pod wplywem sily odsrod¬ kowej. Tworzy ono zarazem pomiedzy wa¬ lem napedzajacym i napedzanym sprzeglo sprezyste, dzieki któremu unika sie wszel¬ kich wstrzasnien w chwili puszczania w ruch napedu.

Inne sprzeglo przedstawione na fig, 6 sklada sie z dwóch oddzielnych bloków 1, 1, z których kazdy moze obracac sie pod wplywem sily odsrodkowej na swym czo¬ pie 4 przymocowanym do kola zamachowe¬ go silnika tak, aby wejsc w zetkniecie z powierzchnia wewnetrzna oslony napedza¬ jacej. W kazdym z rzeczonych bloków 1, 1 sa otwory, w których umieszczone sa kraz¬ ki olowiane 12 tworzace balast, a obwód bloków 1 zaopatrzony jest w czesci cierne 9 obejmujace bloki calkowicie lub czescio¬ wo. Sprzeglo podane na fig. 6 moze zawie¬ rac równiez trzy takie bloki lub nawet wie¬ cej.

Urzadzenie przedstawione na fig. 7 i 8 ma na celu wytworzenie, w chwili zwolnie¬ nia pedalu przyspieszacza, pewnego mar¬ twego okresu czasu ulatwiajacego zmiane szybkosci. Urzadzenie to zawiera plyte 13, wykonana z kauczuku lub innego tworzy¬ wa elastycznego, przymocowana do oslony 8, umieszczonej w danym przypadku swo¬ bodnie na wale napedzanym 7. Plyta kau¬ czukowa 13 posiada pewna ilosc ramion 13ay g I:':5rj zaczepiaja palce 14 piasty 15, zaklinowanej na wale napedzanym. Pod¬ czas dzialania sprzegla, wal napedzajacy 11 pociaga za soba zapomoca bloków 1 o- slone 8, poczem obrót ten zostaje przeka¬ zany elastycznie walowi napedzanemu 7 zapomoca ramion 13af zaczepiajacych o palce 14 piasty 15, zaklinowanej na wale 7. Dzieki temu urzadzeniu, z chwila zwol¬ nienia pedalu przyspieszacza nastepuje pewien ruch jalowy oslony 8, czyli pewien okres czasiu martwy, oddzielajacy chwile ze¬ tkniecia sie ramion 13a z palcami 14, któ¬ ry to okres ulatwia zmiane szybkosci.

W przypadku przedstawionym na fig. 9 i 10 ramiona elastyczne 13a maja postac zderzaków elastycznych 13b, przymoco¬ wanych do oslony napedzajacej 8, a palce piasty 15 maja postac sprezyn plaskich 14df przymocowanych do piasty 15, zakli¬ nowanej na wale napedzanym 7. Role pal¬ ców 14 moga oczywiscie spelniac trzpienie samego sprzegla jezeli w blokach elastycz¬ nych utworzyc w tym celu odpowiednio wydluzone gniazda krzywolinjowe. Do wy¬ twarzania okresu czasu martwego mozna uzyc zamiast palców 14 kolo, umieszczone pomiedzy pochwa sprzegla i walem nape¬ dzanym.

Urzadzenie opisane powyzej mozna za¬ stosowac w samochodach, badz w roli sprzegla ulatwiajacego ruszanie i zmiane szybkosci, badz w roli sprzegla samoczyr nego dla rozrusznika elastycznego. Sprze¬ glo niniejsze mozna równiez zastosowac w licznych przypadkach w urzadzeniach na¬ pedowych stosowanych w przemysle.

Claims (13)

Zastrzezenia patentowe.

1. Sprzeglo samoczynne do samochodów i innych celów przemyslowych, znamienne tern, ze ma postac wienca rozszerzajacego sie polaczonego z walem napedzajacym, — 3 ¦ —wykonanego z tworzywa elastycznego lub metalu i4 umieszczonego w oslonie zaklino¬ wanej na wale napedzanym,

2. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamien¬ ne tern, ze jego wieniec rozszerzajacy sie jest wykonany z tworzywa plastycznego, jak np. kauczuk, i jest przecinany promie¬ niowo na pewnej wiekszej czesci promienia tak, iz dzieli sie na wycinki elastyczne, mo¬ gace rozszerzac sie pod wplywem sily od¬ srodkowej ku obwodowi rzeczonego wien¬ ca.

3. Sprzeglo wedlug zastrz, 1 i 2, zna¬ mienne tern, ze strona zewnetrzna poszcze¬ gólnych wycinków, tworzacych wieniec roz¬ szerzaj acy sie, zaopatrzona jest w czesci cierne, wykonane z odpowiedniego materja- lu, celem osiagniecia lepszego przylegania rzeczonej strony zewnetrznej wycinków do powierzchni wewnetrznej pochwy napedza¬ jacej.

4. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, 2 i 3f zna¬ mienne tern, ze wieniec rozszerzajacy sie, wykonany z tworzywa plastycznego, jest zmocowany z kolem zamachowem walu na¬ pedzajacego zapomoca trzpieni wchodza¬ cych w otwory umieszczone na calej dlugo¬ sci wienca.

5. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 do 4, zna¬ mienne tern, ze otwory, w które wchodza rzeczone trzpienie przymocowujace wie¬ niec rozszerzajacy sie wykonany z tworzy¬ wa plastycznego, rozszerzaja sie stopniowo w sposób odpowiedni, by umozliwic gre sprezystych wycinków.

6. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 do 5, zna¬ mienne tern, ze wieniec przytrzymywany jest na trzpieniach zapomoca zgrubien lub wystepów utworzonych na tych trzpieniach.

7. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienne tern, ze wieniec rozszerzajacy sie ma postac scietej poprzecinanej promienio¬ wo tarczy metalowej tak, iz dzieli sie on na wycinki scisle przylegajace pod dziala¬ niem sily odsrodkowej do wewnetrznej po¬ wierzchni oslony.

8. Sprzeglo wedlug zastrz, 1, 2 i 9, zna¬ mienne tern, ze metalowy wieniec rozsze¬ rzajacy sie i podzielony na wycinki zaopa¬ trzony jest w jedno lub kilka sfaldowan, sluzacych do zwiekszania elastycznosci po¬ szczególnych wycinków wienca.

9. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamien¬ ne tem, ze wieniec rozszerzajacy sie ma po¬ stac dwóch lub wiekszej ilosci bloków, z których kazdy obraca sie na swym czopie umocowanym na kole zamachowem silnika.

10. Sprzeglo wedlug zastrz. 9, znamien¬ ne tem, ze bloki tworzace wieniec rozsze¬ rzajacy sie obciazone sa zapomoca kraz¬ ków lub plytek wykonanych z olowiu lub innego odpowiednio ciezkiego tworzywa.

11. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 do 6, zna¬ mienne lem, ze oslona jego umieszczona jest swobodnie na wale napedzanym i dzwiga elastyczna tarcze w ksztalcie gwia¬ zdy, której ramiona zaczepiaja o palce u- mocowane na wale napedzanym.

12. Sprzeglo wedlug zastrz, 1 do 6, zna¬ mienne tem, ze oslona sprzeglowa, umie¬ szczona swobodnie na wale napedzanym, zaopatrzona jest w zderzaki elastyczne, sluzace do zaczepiania i pociagania ze so¬ ba palców elastycznych umocowanych na wale napedzanym,

13. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 do 6, zna¬ mienne tem, ze celem otrzymania martwe¬ go okresu czasu zamiast rzeczonych palców, umocowanych na wale napedza¬ nym, stosuje sie kolo umieszczone pomie¬ dzy oslona osadzona swobodnie i walem napedzanym. Bernard Mauvillier. Zastepca: K. Czempinski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 10166. Ark. i. c Ar 0 cc -? -I j V ? ^Do opisu patentowego Nr 10166. Arie. 2. Fif. W F/f. W Fif. W 3l s 4 F/f. K U ii Fif. I Wlf5l "* Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. lfSi^u.*- ¦i.*2w