Dzielone wience dla kól wozów silniko¬ wych sa juz znane; sa to mianowicie wien¬ ce z kryzami do odejmowania, w których dajaca sie zdejmowac kryze zamocowuje sie zapomoca otwartego pierscienia zaci¬ skowego lub klinowego, umieszczonego w wyzlobieniu, znaj duj acem sie w stalej cze¬ sci wienca. Przy zdejmowaniu obreczy trzeba najpierw wydostac ze wspomnia¬ nego zlobka zapomoca narzedzia, podob¬ nego do korkociagu, koniec tego klinowe¬ go pierscienia, a nastepnie dopiero pozo¬ stala czesc, przyczem narzedzie to prowa¬ dzi sie po calym obwodzie pierscienia, powtarzajac wielokrotnie te czynnosc Ta¬ kie same czynnosci uskutecznia sie po na¬ lozeniu nowej obreczy przy wkladaniu klinowego pierscienia do zlobka zamyka¬ jacego. Takie zdejmowanie i zamocowy- wanie dajacej sie odejmowac czesci wien¬ ca jest meczace, zabiera duzo czasu i wy¬ maga oprócz tego wytezenia sily, poniewaz pierscien klinowy stawia przy owem od¬ ksztalcaniu sie bardzo duzy opór.Wynalazek nilniejiszy dotyczy opisa/- nych powyzej dzielonych wienców i pole¬ ga glównie na tern, ze otwarty pierscien zaciskowy sciaga sie zapomoca zmniejsze¬ nia odstepu miedzy jego koncami i nastep¬ nie zaczepia sie o otwarty nazewnatrz zlobek, przewidziany na nieruchomej cze¬ sci wienca. Przy zmniejszeniu odstepu mie-dzy koncami tego otwartego pierscienia wyjmuje sie z tego zlobka, przyczem pier¬ scien wchodzi* do zlottka pierscieniowego, otwartego w kierunku srodka kola, a znaj¬ dujacego sie na dajacej sie odejmowac kryzie wienca. Wedlug najbardziej celo¬ wej odmiany wykonania wynalazku kon¬ ce dajacego sie sciagac pierscienia zapad¬ kowego (zamykajacego) wystaja zboku nazewnatrz, przechodzac przez ukosna szczeline prowadnicza, przewidziana na dajacej sie odejmowac kryzie wienca, przyczem utrzymuje sie w tern polozeniu zamknietem plytka ryglowa, odkrywajac te szczeline.Rysunek przedstawia dwa przyklady wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia przekrój dzielonego wienca równolegle do osi kola; fig. 2 — czesciowo widok boczny i czesciowo przekrój pionowy w stosunku do osi kola; fig. 3 i 4 — druga odmiane wykonania wynalazku; fig. 5 — podwójna dziwgnie, sluzaca do uruchomiania urza¬ dzenia zapadkowego lub zamykajacego.Niedajaca sie odejmowac szersza czesc a wienca umocowana jest w zwykly spo¬ sób na zespole szprychowym lub na pelnej tarczy kolowej lub tez wykonana jest ja¬ ko przedluzenie tarczy kolowej. Zewnetrz¬ ny brzeg dna wienca zaopatrzony jest w niski stopien 6, o który sie opiera dajaca sie zdejmowac kryza c wienca (fig. 1). Do stopnia b przylega zlobek d, wtloczony do czesci a dzwonu. Dajaca sie zdejmowac kryza c zaopatrzona jest w zlobek pierscie¬ niowy / otwarty w kierunku srodka kola, który razem ze zlobkiem d nieruchomej czesci a wienca tworzy zamknieta pier¬ scieniowa komore, sluzaca do umieszczenia w niej elastycznego pierscienia zapadko¬ wego /, wykonanego ze stali. Zapomoca te¬ go pierscienia / kryza c laczy sie z cze¬ scia a wienca. Konce g11 i g2 otwartego pierscienia zapadkowego / sa odgiete i wy¬ staja z wyciec h1 i h2t znajdujacych sie w nieruchomej czesci a wienca, w kierunku srodka kola. Konce pierscienia / sa pola¬ czone ze soba zapomoca ponizej opisanej czesci zamykajacej w taki sposób, ze od¬ leglosc pomiedzy niemi, a tern samem i srednica pierscienia zapadkowego /, moze byc zmieniana. W pewnem polozeniu, ozna- czonem na rysunku linjami pelnemi, pier¬ scien f lezy czesciowo w zlobku d i wysta¬ jac pomiedzy dwiema czesciami a i c wienca nad spojeniem i zamocowuje w ten sposób kryze c. Jezeli srednica pierscie¬ nia zapadkowego f sie zwieksza, to pier¬ scien ten wchodzi calkowicie do zlobka pierscieniowego / i kryzy c i zwalnia spoje¬ nie i, wskutek czego kryza ta moze byc zdjeta. Do polaczenia konców g1 i g2 pier¬ scienia / sluzy, przy wykonaniu wynalaz¬ ku wedlug fig. 1, samoczynna urzadzenie zamykajace, skladajace sie z dwóch par kierownic k1 i k2, które z jednej strony sa polaczone z koncami g1 i g2 pierscienia zapomoca sworzni m11 i m2, z drugiej zas strony — przy pomocy sworzni n1 i n2 z krazkiem p. Krazek p jest umocowany na czopie obrotowym o, osadzonym obrotowo w malej plytce czolowej q, która zapomo¬ ca srub r polaczona jest z dajaca sie odej¬ mowac kryza c wienca. Drugi koniec czo¬ pa obrotowego o umieszczony jest w na¬ sadce s w sposób umozliwiajacy jego z niej wyjmowanie. Nasadka s jest polaczo¬ na z nieruchoma czescia a wienca. Koniec obrotowego czopa o wystajacy na ze¬ wnetrznej stronie kola posiada ksztalt pro¬ stokata /, wskutek czego krazek p moze byc obracany zapomoca klucza nasadowe¬ go. Zapomoca ulozenia parami kierownic k1 i k2, które z obydwóch sitron zachwytu- ja krazek p oraz konce pierscienia zapad¬ kowego /, unika sie jednostronnego nate¬ zenia, zwlaszcza natezenia pierscie¬ nia/.W polozeniu zamocowanem, przedsta- wionem na fig. 1 linjami pelnemi, pary kierownic k1 i k2 znajduja sie po obydwóch stronach krazków p, przyczem ida we- — 2 —\wnetrza&e wklesle powierzchnie przylegaja do obrotowego czopa o. W tern polozeniu swprznie n\ n2 znajduja sie poza linja la¬ czaca sworznie m1 i m2 (fig. 2), wskutek czego ruch, wykonywany przez elastyczny pierscien / w kierunku stycznej, zostaje u- trzymywany w polozeniu zapadkowem przy pomocy kierownic k1 i A2, które to po¬ lozenie oznaczone jest na rysunku lmjami pelnemi. Jezeli krazek p obracac w kie¬ runku strzalki (fig. 2) zapomoca czopa t, to odstep pomiedzy koncami pierscienia zapadkowego /, a tern samem i srednica pierscienia, zacznie sie zwiekszac. Pier¬ scien f wchodzi calkowicie do zlobka / i moze byc zdjety z kryza c wienca i z ca- lem zamknieciem, przyczem odgiete konce pierscienia zapadkowego / przechodza przez wyciecia fi1 i h2 nieruchomej czesci wienca, wskutek czego czpp obrotowy o mozna wydobyc z nasadki lozyskowej s.Po zmianie opony lub tez detki, kryza c zostaje znowu wraz z pierscieniem zapad¬ kowym / osadzona na nieruchomej czesci a wienca. Zapomoca obracania czopa o w kierunku przeciwnym pierscien / sciaga sie i zostaje zaciskany w zlobku d, wskutek czego kryza c zostaje zamocowana.Przy wykonaniu wedlug fig. 3 i 4 na koncach otwartego pierscienia zapadkowe¬ go / przewidziane sa .krótkie czopy u1, u2, które wystaja nazewnatrz przez szczeliny prowadnicze i/1, v2, znajdujace sie na kryzie wienca dajacej sie zdejmowac. Dla utrzymania czopów u1, u2 w polozeniu za¬ padkowem, oznaczonem na fig. 3 linjami pelnemi, sluzy plytka w, która jest osa¬ dzona ohrotowo zapomoca sworznia ul1 na dajacej sie odejmowac kryzie c. Ta plytka w, która w polozeniu zapadkowem odkry¬ wa szczeliny prowadnicze tf1, v2, zaopa¬ trzona jest w wyciecia jó1, x2 (fig. 4), w które wchodza czopy u1, u2, kiedy pier¬ scien / po sciagnieciu otrzymuje mniejsza srednice i kiedy plytka w przechodzi do polozenia zapadkowego. Ruch styczny ela¬ stycznego pierscienia zapadkowego / po¬ woduje utrzymanie czopów u1, u2 w wy¬ cieciach X1, x2. Przy odejmowaniu kryzy c nalezy najpierw zmniejszyc nieco odstep miedzy czopami u1, u2, a nastepnie dopie¬ ro przemiescic w kierunku strzalki (fig. 4) plytke w, która zwalnia w ten sposób czopy u1, u2, natomiast pierscien f, dzieki swej elastycznosci, wyciaga sie zapomoca odpowiedniego narzedzia, zwalniajac w ten sposób kryze c.Czopy u1, u2 na swych koncach posia¬ daja zgrubienia y. (fig. 3), pod które zapa¬ da w polozeniu zapadkowem plytka w.Do sciagania i rozszerzania otwartego pierscienia zapadkowego / sluzy klucz, przedstawiony na fig. 5, skladajacy sie z dlugiej dzwigni 1 i krótkiej dzwigni 2, które polaczone sa ze soba zapomoca czo¬ pa przegubowego 3. Na koncach tych dzwi¬ gni przewidziane sa otwory 4, w które wchodza czopy u1, u2 pierscienia / przy nakladaniu na te czqpy wspomnianego klucza. Zapomoca poruszania dzwigni 1, przy plytce w przesunietej wstecz, odle¬ glosc pomiedzy czopami u1, u2 sie zmniej¬ sza i pierscien sie sciaga, poczem plytke w obraca sie wstecz do polozenia zapadkowe¬ go. Klucz 1, 2 moze byc równiez uzywany do odciagania od siebie czopów u1, u2.Azeby zapobiec zeslizgiwaniu sie klu¬ cza 1,2 z krótkich czopów u1, u2, czopy te posiadaja ksztalt stozkowy, odpowiednio zas do tego otwory 4 dzwigni 1, 2 sa wy¬ ciete w ksztalcie jaskólczego ogona (fig. 3).Odmiana wykonania wynalazku, przed¬ stawiona na fig. 3 i 4, w przeciwienstwie do przykladu wykonania wedlug fig. 1 i 2, posiada te zalete, ze nie wymaga urzadze¬ nia na kazdem kole samoczynnego zapad¬ kowego zamkniecia, dzidki czemu zmniej¬ szaja sie koszty wyrobu, oraz nie narusza sie symetrja kola wskutek wystawania ku srodkowi kola tego zamkniecia. Po prze¬ sunieciu wstecz plytki ryglowej do polo- - 3 —zenia zapadkowego, komora pierscieniowa, zawierajaca pierscien zapadkowy f, jest calkowicie zabezpieczona przed przenika¬ niem kurzu, blota i tym podobnych zanie¬ czyszczen. Dalsza zaleta polega na tern, ze zewnetrznie kolo niczem sie nie rózni od zwyklego kola samochodowego.Zdejmowanie i zamocowytwanie daja¬ cej sie odejmowac kryzy c wienca usku¬ tecznia sie zapomoca opisanych powyzej urzadzen, w sposób równie prosty i szyb¬ ki, jak przy otwieraniu i zamykaniu zam¬ ka. Dlatego tez bardzo plytki zlobek d, w który pierscien zapadkowy / wchodzi tyl¬ ko do polowy, znajduje sie na nierucho¬ mej czesci a wienca. Do zlobka zas pier¬ scieniowego /', który znajduje sie na daja¬ cej sie zdejmowac kryzie c, pierscien / w swem polozeniu nieczynnem wchodzi cal¬ kowicie. Z faktu zas, ze ryglowanie usku¬ tecznia sie zapomoca sciagania pierscienia zapadkowego /, powstaje szereg zalet.Przy zamocowywaniu dajacej sie zdejmo¬ wac kryzy c, pierscien / zostaje napreza¬ ny na ciagnienie podobnie jak hamulec ta¬ smowy, dzieki czemu moze on, pomimo swego bardzo malego przekroju poprzecz¬ nego, wywierac znaczna sile, która jest potrzebna, azeby zapomoca tego pierscie¬ nia móc naciagnac kryze c do prawidlowe¬ go jej polozenia, jezeli przy jej nasunie¬ ciu zlobek / nie odpowiada we wszystkich miejscach dokladnie zlobkowi d. Ponie¬ waz zlobek d jest stosunkowo plytki, nia utrudnia on wykonania czesci a wienca, nawet wtedy, jezeli jest ona wykonana na zimno zapomoca tloczenia. Promienio¬ wa szerokosc wienca nie jest znacznie zwiekszona, wskutek czego kolo ma zwy¬ kly wyglad. Dajaca sie zdejmowac kryza c jest dostatecznie wysoka, azeby mogla za¬ wierac w sobie glebszy zlobek pierscienio¬ wy /, w którym miesci sie w zupelnosci, znajdujacy sie w polozeniu nieczynnem pierscien zapadkowy /, dzieki czemu cie¬ zar tej kryzy do zdejmowania zmniejsza sie. PL