PL100849B1 - Urzadzenie do ciaglego rozwijania chromatogramow cienkowarstwowych i bibulowych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ciaglego rozwijania chromatogramów cienkowarstwowych i bibulowych.

Aktualnie stosuje sie dwa glówne typy komór chromatograficznych w technice cienkowarstwowej i bibulowej, komory nasycone o stosunkowo duzej objetosci i komory „sandwicz" z niewielka objetoscia atmosfery nasyconej parami rozpuszczalnika. Pierwszy typ komór stanowia zwykle prostopadloscienne sloje, wylozone wewnatrz bibula filtracyjna, zapewniajaca nasycenie komory Darami rozpuszczalników. Rozpuszczal¬ nik nalewa sie na dno komory w wysokosci 1-2 cm. Wada tego typu komór jest koniecznosc stosowania duzych objetosci rozpuszczalników.

W komorach typu sandwicz, cienka warstwa adsorbentu jest oslonieta plytka szklana równolegla do plytki, przy czym odleglosc obu plytek szklanych jest bardzo niewielka i wynosi okolo 1 mm, co ogranicza do minimum objetosc atmosfery graniczacej z warstwa adsorbentu. Odpowiedni dystans mozna zapewnic umieszcza¬ jac na przyklad miedzy plytkami bagietke szklana w ksztalcie odwróconej litery U. W obu typach komór rozpuszczalnik jest doprowadzany do warstwy adsorbentu zwykle przez zanurzenie jednej krawedzi plytk w rozpuszczalniku albo za pomoca knota z bibuly lub innego porowatego materialu. Wczesniej nakrapla sie wzdluz krawedzi plytki, plamki rozdzielanych substancji. W nielicznych konstrukcjach, rozpuszczalniki dopro wadza sie kapilarna rurka ze zbiornika polozonego nad plytka, przy czym szybkosc doplywu rozpuszczalnika zaleznie od jego lepkosci i wlasciwosci chlonnych ukladu, regulowana jest wysokoscia zbiornika oraz dlugoscia i srednica kapilary, gdyz przy zbyt szybkim doplywie rozpuszczalnik rozlewa sie po plytce, a przy zbyt wolnym, przedluza sie czas analizy.

Glówna niedogodnoscia obu rodzajów komór, a szczegól nie typu „sandwicz" jest mozliwosc demiksji rozpuszczalnika. Efekty specyficzne dla techniki cienkowarstwowej w dotychczasowych rozwiazaniach konstruk¬ cyjnych komc>r powoduja, ze wyniki chromatografii otrzymane ta technika róznia sie znacznie od danych chromatografii kolumnowej, w której uklad sorbent — rozpuszczalnik osiaga stan równowagi, zas roztwór analizowany wprowadza sie do ukladu juz po osiagnieciu równowagi w ukladzie. Z powyzszych wzgledów dane2 100 849 chromatografii cienkowarstwowej i bibulowej sa mniej powtarzalne i mniej dokladne z punktu widzenia badan teoretycznych.

Niedogodnosci opisanych nie posiada urzadzenie do rozwijania chromatogramów wedlug wynalazku, w którym rozpuszczalnik jest doprowadzany do adsorbentu ze zbiornika automatycznie, na zasadzie sil kapilarnych, syfonem z cienkiem rurki, z poziomu zblizonego, korzystnie nieco nizszego od poziomu sorbentu, zas substancje rozdzielane nakrapla sie za czolem rozpuszczalnika, którego ciagly przeplyw powodowany jest jego parowaniem po przeciwleglej stronie ukladu. Dzieki mozliwosci nakraplania analizowanej mieszaniny za czolem rozpuszczalnika, po osiagnieciu równowagi obu faz, mozna wyeliminowac efekt demiksji rozpuszczalnika i inne efekty specyficzne dla metody cienkowarstwowej, zapewniajac warunki procesu bardzo zblizone dla metody kolumnowej.

Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z komory typu^andwicz, zbiornika oraz doprowadzajacej rurki kapilarnej. Istota urzadzenia jest zaopatrzenie komory chromatograficznej w dwudzielna plytke przykrywajaca lub plytke przykrywajaca ze szczelina, umozliwiajaca nakraplanie substancji w dowolnym momencie, wprowa¬ dzenie syfonu z rurki kapilarnej doprowadzajacego rozpuszczalnik praz umieszczenie zbiornika tak, aby poziom rozpuszczalnika byl zblizony do poziomu plytki z adsorbentem lub paska bibuly, korzystnie ponizej poziomu sorbenta o okolo 2 mm.

Zaleta rozwijania w urzadzeniu wedlug wynalazku jest niewielkie zuzycie rozpuszczalnika, który pozostajac w zbiorniku nie zmienia skladu, mozliwosc ciaglego rozwijania chromatogramów w warunkach zblizonych do kolumnowych, co umozliwia miedzy innymi dobieranie optymalnych ukladów kolumnowych zdanych chroma¬ tografii cienkowarstwowej, mozliwosc latwej zmiany stosowanego rozpuszczalnika w trakcie procesu, w tym takze stosowania elucji gradientowej z ciagla zmiana skladu rozpuszczalnika, prostota aparatury i mala przestrzen przez nia zajmowana.

Urzadzenie w przykladzie wykonani? uwidocznione jest na rysunku na którym fig. 1 przedstawia widok górny komory chromatograficznej typu „sandwicz", fig. 2 uklad chromatografii w widoku bocznym. Komora przedstawiona na fig. 1 sklada sie z plytki z adsorbentem lub paska bibuly 1 umieszczonej poziomo na plytce podstawy, wykonanej w przykladzie wykonania ze szkla, obramowanej z trzech stron plytkami szklanymi 2 w formie odwróconej litery U. Grubosc plytek 2 przekracza o 0,5 mm grubosc plytki 1, Komora przykryta jest dwudzielna plytka 3. W jednej czesci plytki 3 znajduje sie niewielki otwór 4 umozliwiajacy wprowadzenie kapilary doprowadzajacej rozpuszczalnik. Plytka 1 na przeciwleglym koncu posiada okolo 1 cm odcinek nieosloniety, co umozliwia odparowywanie rozpuszczalnika i ciagly przeplyw. Substancje chromatografowane nakrapla sie przez chwilowe rozsuniecie plytek górnych 3. Syfon kapilarny 5 doprowadzajacy rozpuszczalnik ze zbiornika 6 uwidoczniono na fig. 2. W niektórych przypadkach, szczególnie przy rozdzialach mikropreparatyw- nych, istotne jest, ze w wyniku odparowania lotnych rozpuszczalników, substancje opuszczajac osloniety odcinek plytki zatezaja sie w postaci waskiego pasma, którego polozenie mozna regulowac pozycja plytki 3.

Wynalazek zostanie dalej objasniony na przykladach.

Przyklad I. Plytke z zelem krzemionkowym firmy Merck (Darmstadt RFN) o wymiarach 5 X 20 cm na podlozu szklanym o grubosci 1 mm, umieszczono w plytkach dystansujacych o grubosci 2 mm, w ksztalcie litery U. W celu szybkiego wyrównania czola rozpuszczalnika, adsorbent w okolicy miejsca doprowadzenia rozpuszczalnika uformowano w ksztalcie trójkata, którego wierzcholek znajdowal sie pod wylotem syfonu kapilarnego. Czolo rozpuszczalnika wyrównalo sie w odleglosci 2 cm od konca kapilary i w tejze odleglosci naniesiono w postaci pasma testowa mieszanine barwników Mercka, Barwniki rozdzielily sie w postaci równoleg¬ lych pasm. Czas rozwijania benzenem na odleglosc 20 cm wynosil okolo 60 min, zuzycie benzenu 0,8 cm3/60 min.

Przyklad II.W celu regulacji i dokladnej kontroli temperatury ukladu, zestaw opisany w przykladzie I, skladajacy sie z plytki nosnej z adsorbentem oraz plytek dystansujacych, umieszczono na plytce aluminiowej grubosci 2 cm, zaopatrzonej w otwór do którego wprowadzono termometr. Izolacje termiczna stanowily plytki ze styropianu. Blok aluminiowy mozna bylo oziebiac lub ogrzewac, konstrolujac temperature ukladu z dokladnoscia ± 0,2°C.

W innej wersji aparatury wyeliminowano plytki dystansujace przez wyciecie w bloku aluminiowym prostokatnego zaglebienia o wymiarach odpowiadajacych plytce z adsorbentem i o glebokosci przekraczajacej o 1 mm grubosc tej plytki. Dwudzielna plytke pokrywajaca zastapiono jednolita plytka z otworami nad linia startu umozliwiajacymi nakraplanie substancji w dowolnym momencie.100 849 3

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do ciaglego rozwijania chromatogramów cienkowarstwowych i bibulowych, skladajace sie 2 komory typu„sandwicz"doprowadzajacej rozpuszczalnik rurki kapilarnej oraz zbiornika z rozpuszczalnikiem, znamienne tym, ze plytka (3) przykrywajaca komore jest dwudzielna lub posiada otwory umozliwiajace nakraplanie substancji za czolem rozpuszczalnika w dowolnym momencie, kapilara (5) posiada ksztalt syfonu, a zbiornik (6) jest usytuowany tak, ze poziom rozpuszczalnika jest zblizony, korzystnie nieco nizszy od poziomu plytki z sorbentem. 2 v~ X A Fig.1 Rg.-2