PL1004B1 - Stop panewkowy, zawierajacy duzo olowiu. - Google Patents

Description

KI. 40 by Zamiast uzywanych przedtem stopów do panewek lozysk, zawierajacych duzo cyny, proponowano i próbowano zasto¬ sowac stopy zawierajace duzo olowiu, a to szczególnie w przeciagu lat ostat¬ nich, jak np. tak zwany „metal jedno¬ stkowy" o tern niespelna skladzie: 80% olowiu, 10% antymonu i 5% cyny; celem unikniecia zjawisk wytapiania, ja¬ ko tez,.celem zwiekszenia stopnia twar¬ dosci tych stopów olowianych, dodawano takze kilka procentów miedzi. Jednako¬ woz tego rodzaju stopy nie mialy takich wlasnosci, aby mogly zastapic dawniej¬ sze metale panewkowe, o 15 i wiecej procentach cyny. Dazono zatem do osiagniecia tychze wlasnosci, lub przy¬ najmniej do polepszenia wlasnosci tych stopów, przez dodawanie innych metali; temu jednak stala na przeszkodzie lub tez calkiem uniemozliwiala* ta okolicz¬ nosc, zreszta znana, ze przewazna czesc metali nie laczy sie z olowiem, tak, ze albo nie powstaje stop, albo tez stop rozpada sie podczas stygniecia. Male domieszki innych metali, dajace sie za¬ stosowac, bez obawy o rozpadniecie sie mieszaniny, maja znowu te dalsza wade, ze przy wyzszych temperaturach poczy¬ naja krzepnac jako eutektikum olowiu, antymonu i cyny, tak, ze stopy musza przechodzic wiekszy interwal krzepnie¬ cia, a skutkiem tego staja sie podczas stygniecia ciastowatemi. Tern zawarun- kowana jest bardzo wysoka temperatura topienia, co znów sprzyja utlenianiu sie, latwiej utleniajacych sie czesci sklado¬ wych, oraz wystepowaniu zjawisk wyta¬ piania. Prócz tego pojawiaja sie przy tych metalach panewkowych podczas zlewania bardzo latwo pory, wskutek wielkiego interwalu topienia.Przedmiot. -wynalazku stanowi taki stop panewkowy, zawierajacy duzo olo¬ wiu, który nie posiada wspomnianych zlych wlasnosci, oraz pod kazdym wzgle¬ dem jest równorzednym z dawniejszemi metalami panewkowemi, zawierajacemi duzo cyny, chociaz sam zawiera malo cyny (najczesciej 4—5%). Osiaga sie to przez stosunkowo male domieszki niklu (mniej wiecej 1—3%), wraz z domieszka miedzi (jeszcze mniejsza). Miedzi dodaje sie najodpowiedniej w postaci fosforu mie¬ dziowego, przyczem fosfor, (który mozna takze zastapic arsenem calkowicie lub czesciowo dzialajacym tak samo), zwiek¬ sza jeszcze nieco twardosc stopu.Na podstawie licznych doswiadczen mozna podac nastepujace zawartosci stopu w procentach, jako te wartosci krancowe, w granicach których wspo¬ mniane poprzednio wlasnosci (zarówno pod wzgledem fizycznym jak i metalo¬ graficznym) zostaja zachowane: mniej wiecej 70—75% olowiu „ 15—25% antymonu 3— 6% cyny ¦1— 3% niklu 0,6— 1,5%'miedzi (jako 0,8— 2,2% miedzi fosforowej).Zalety takiego stopu zostaja nietylko zachowane, lecz ponadto dadza sie po¬ niekad zwiekszac, jezeli sie nikiel za¬ stapi calkowicie lub czesciowo kobaltem.Takistop, zawierajacy kobalt ma jeszcze nieco wieksza plastycznosc niz stop niklowy, mozna zatem ten stop jeszcze w wyzszym stopniu hartowac bez oba¬ wy, aby sie stal zanadto kruchym.Nastepnie stwierdzono jeszcze na podstawie dokladnych doswiadczen, ze opisane powyzej stopy, o bardzo wielkiej zawartosci olowiu, a mniejszej zawartosci antymonu i cyny, uszlachetniane ponadto przez .male domieszki niklu (lub ko¬ baltu) i miedzi, dadza sie jeszcze bar¬ dziej polepszyc przez domieszanie sto¬ sunkowo bardzo malej ilosci metali grupy zelaznej lub chromowej, najlepiej w lacz¬ nosci z pierwiastkami grupy fosforowej.Jako przyklad takiego stopu moze byc nastepujacy sklad: 70% olowiu, 20% an¬ tymonu, 5% cyny, 2% niklu, 1% miedzi, 0,7% zelaza, 0,3% manganu, 0,5% fosfo¬ ru i 0,5% arsenu. Stop panewkowy tego skladu odznacza sie wielka twardoscia i wskutek swych wlasnosci slizgowych, nawet przy wielkiem obciazeniu lozyska i mniej dobrem smarowaniu, czyni zadosc wymaganiom, jakie stawia sie co do metali panewkowych, zawierajacych duzo cyny. PL PL

Claims (1)

1.