PL100495B1 - Selektywny srodek chwastobojczy do zwalczania chwastow w uprawach rzepaku - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest selektywny srodek chwastobójczy do zwalczania chwastów w upra¬ wach rzepaku.

Z opisu patentowego Wielkiej Brytanii nr 862226 znane jest stosowanie kwasu 4-chloro-2-ketobenzo- tiazolin-3-ylooctowego i jego róznych soli z meta¬ lami alkalicznymi, soli z aminami, pochodnymi ami¬ dowych i estrowych do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach roslin.

Obecnie stwierdzono, ze estry alkilowe kwasu 4- -chloro-2-ketobenzotiazolin-3-ylooctowego sa nie¬ oczekiwanie bardziej bezpieczne niz inne pochodne tego kwasu przy zwalczaniu chwastów w uprawach rzepaku.

Przedmiotem wynalazku jest selektywny srodek chwastobójczy do zwalczania chwastów po ichwzejs- ciu w uprawach rzepaku, a cecha tego srodka jest to, ze oprócz znanego nosnika lub rozcienczalnika zawiera jako czynna substancje ester alkilowy kwa¬ su 4-chloro-2-ketobenzotiazolin-3-ylooctowego, maja¬ cy w rodniku alkilowym 1—4 atomów wegla.

Stosowanie innych pochodnych kwasu 4-chloro-2- -ketobenzotiazolin-3-ylooctowego poza estrami alki¬ lowymi moze powodowac znaczne szkody w upra¬ wach rzepaku, jezeli zwiazki te stosuje sie w ilos¬ ciach wystarczajacych do zwalczania chwastów. To dzialanie fitotoksyczne przejawia sie w rózny spo¬ sób, na przyklad przez zahamowanie wzrostu i wy¬ twarzania zwiazków, co powoduje zmniejszanie plo¬ nów. Pod tym wzgledem stosowanie estrów alkilo- wych kwasu 4-chloro-2-ketobenzotiazolin-3-ylo-octo- wego jest znacznie korzystniejsze.

Srodek wedlug wynalazku zawiera estry, których rodniki maja 1—4 atomów wegla, na przyklad ester metylowy lub etylowy albo estry propylowe lub bu¬ tylowe, przy czym najkorzystniejszy jest ester ety¬ lowy. .

Przykladami glównych chwastów, które wystepu¬ ja w uprawach rzepaku i które moga byc skutecz¬ nie zwalczane za pomoca srodka wedlug wynalazku sa takie jak Galium aparine (przytulia czepna), Stel- laria media (gwiazdnica), Sinapis arvensis (gorczy¬ ca polna), Polygonum convolvulus (rdest powojowy) i Polygonum aviculare (rdest ptasi).

W celu rozszerzenia zakresu dzialania chwastobój¬ czego mozna razem z srodkiem wedlug wynalazku stosowac jeden lub wieksza liczbe innych, znanych srodków chwastobójczych, na przyklad diuron, dala- pon, zwiazki triazynowe, np. symazyne lub desme- ,tryne, podstawione acetamilidy, np. propachlor, kar¬ baminiany, np. chloroprofam, tiolokarbaminiany, np.

EPTC lub trójalan, kwasy chlorowcobenzoesówe, np. srodek znany pod nazwa dikambo, kwas pikolino- wy, np. srodki takie jak pikloran i propyzamid, albo chlorowcowane kwasy alifatyczne, np. sól sodowa kwasu jedno chlorooctowego. Szczególnie korzyst¬ nie jako taki dodatkowy srodek chwastobójczy sto¬ suje sie kwas 3,6-dwuchloro-2-pikolinowy lub jego sól albo ester. Jezeli ten dodatkowy srodek stosuje sie w postaci soli, to korzystnie jest stosowac sól 1004953 100 495 4 z metalem alkalicznym lub rozpuszczalna w wodzie sól aminowa.

Srodek wedlug wynalazku stosuje sie po wzejsciu chwastów, zwykle gdy rzepak jest we wczesnym stadium wzrostu, a chwasty sa jeszcze malo rozwi¬ niete, np. przed pojawieniem sie paczków kwiato¬ wych rzepaku ozimego lub jarego. Przy ustalaniu najlepszego czasu stosowania srodka bierze sie pod uwage rodzaje chwastów oraz stadium rozwoju. Sub¬ stancje czynna w przeliczeniu na wolny kwas sto¬ suje sie korzystnie w ilosci 0,1—2 kg, a zwlaszcza 0,2—1 kg na 1 hektar. Srodek chwastobójczy sto¬ suje sie w dowolnej postaci, korzystnie np. postaci dyspersji, wodnej emulsji lub preparatu drobnoziar¬ nistego.

Przyklad I. Pole jarego rzepaku zachwaszczo¬ ne gwiazdnica (Stellaria media), rdestem ptasim (Po- lygonum aviculare), rdestem powojowym (Polygo- num canvolvulus) i gorczyna polna (Sinapis arven- sis), przed pojawieniem sie paczków kwiatowych rzepaku i we wczesnym stadium wzrostu chwastów podzielono na prostokatne powierzchnie i opryska¬ no wodnymi preparatami zawierajacymi sól potaso¬ wa albo ester etylowy kwasu 4-chloro-2-ketobenzo- tiazolin-3-ylooctowego, stosujac te substancje czynne w ilosciach podanych w tablicy. Po uplywie 2 ty¬ godni i 7 tygodni badano stopien zniszczenia chwas¬ tów w porównaniu z powierzchnia kontrolna nie potraktowano substancjami czynnymi, stosujac aryt¬ metyczna skale oceny 0—10, przy czym 0 oznacza brak dzialania, a 10 oznacza 100% zniszczenia chwas¬ tów. Wyniki podane w tablicy sa wynikami sred¬ nimi z kilku wartosci. W skali 0—10 wartosc 7 lub wyzsza oznacza technicznie dobry stopien zniszcze¬ nia chwastów. Te sama skale stosowano oceniajac wplyw srodków na rzepak, przy czym O oznacza, ze nie stwierdzono zadnych szkód. Opryskiwanie przeprowadzono, gdy rosliny rzepaku byly w sta¬ dium 5—6 lisci. Ilosc substancji czynnych podano w tablicy w kg/ha, w przeliczeniu na wolny kwas.

Wyniki podane w tablicy swiadcza o tym, ze do¬ bre zniszczenie chwastów uzyskuje sie zarówno przy uzyciu soli potasowej jak i estru etylowego kwasu 4-chloro-2-ketobenzotiazolin-3-ylooctowego, ale przy uzyciu soli potasowej wystepuje stale dzialanie fi- totoksyczne. Fitotoksycznosc w niewielkim stopniu stwierdzono po uplywie 2 tygodni przy stosowaniu równiez i estru w wiekszych stezeniach, ale szkody te ustapily calkowicie po uplywie 7 tygodni, pod¬ czas gdy w przypadku soli potasowej szkody w rze¬ paku utrzymywaly sie az do zbiorów.

Przyklad II. Zachwaszczone pole ozimego rze¬ paku przed wystapieniem paczków kwiatowych po¬ dzielono na pólka badawcze i spryskano wodnymi preparatami soli potasowej, soli dwumetyloamino- wej i estru etylowego kwasu 4-chloro-2-ketobenzo- tiazolin-3-ylooctowego, stosujac je w ilosciach odpo¬ wiadajacych 500 g wolnego kwasu na 1 ha. Po uply¬ wie 6 tygodni od spryskania dokonano oceny dzia¬ lania na rzepak, uzyskujac nastepujace wyniki, sto¬ sujac skale podana w przykladzie I.

Substancja czynna Dzialanie na rzepak Sólpotasowa 4 Sól dwumetyloaminowa 3 Esteretylowy 0 We wszystkich trzech przypadkach zaobserwowa¬ no dobre dzialanie chwastobójcze. Wyniki te swiad¬ cza o tym, ze ester jako substancja czynna jest znacznie bezpieczniejszy w stosowaniu niz inne po¬ chodne, mianowicie nie powoduje on szkód w ros¬ linach uprawnych, podczas gdy sól potasowa i sól dwumetyloaminowa powoduja znaczne szkody w rzepaku.

Przyklad III. Srodek w postaci proszku daja¬ cego sie dyspergowac w wodzie, wytwarza sie mie- lac w mlynie udarowym nastepujace skladniki, po¬ dane w procentach wagowych: ester etylowy kwasu 4-chloro-2- ketobenzotiazolin-3-ylooctowego 27,87% emulgator Dyspol PT, bedacy sul- 40 fonowym produktem kondensacji mocznika, krezolu i aldehydu mrówkowego 5,0% Tablica Rzepak Gorczyca polna Gwiazdnica Rdest powojowy Rdest ptasi * Rzepak Gorczyca polna Gwiazdnica Rdest powojowy Rdest ptasi substancja czynna w kg/ha sól potasowa | ester etylowy 0,91 2,0 8,2 8,7 4,7 4,7 1,13 1,36 1,82 0,91 1,13 1,36 Wyniki po uplywie 2 tygodni 1,0 8,7 " 8,7 ,0 ,0 2,3 9,0 8,7 7,3 7,3 4,3 9,3 9,0 7,3 7,3 0 8,3 7,7 4,0 4,0 0 8,7 8,0 ,0 ,0 1,7 9,0 8,0 7,3 7,3 1,82 3,0 9,0 8,3 7,0 7,0 Wyniki po uplywie 7 tygodni 0,7 7,0 0,3 9,3 8,3 0,7 9,7 7,7 1,3 9,7 7,7 0 9,3 7,7 0 9.3 8,7 1 0 9,3 8,0 0 9,3 10100495 sól sodowa sulfobursztynianu dwuoktylowego 0,5% koloidalna krzemionka 5,0% fcaolin do 100% Przyklad IV. Srodek w postaci koncentratu dajacego sie emulgowac z woda, wytwarza sie mie¬ szajac nastepujace skladniki, podane w procentach wagowych: ester etylowy kwasu 2-ketobenzo- tiazolin-3-ylooctowego 16,75% emulgator Wettol EMT, bedacy sola wapniowa kwasu alkiloarylo- sulfonowego 3,2% emulgator Wettol EM3, bedacy etoksylowanym alkilowym olejem roslinnym 4,8% ¦ cykloheksanon 30,0% ksylen do 100%

Claims (4)

Zastrzezenia patentowe

1.Selektywny srodek chwastobójczy do zwalczania chwastów w uprawach rzepaku po wzejsciu roslin zawierajacy substancje czynna oraz^ staly lub ciekly nosnik albo rozcienczalnik, znamienny tym, ze jako czynna substancje zawiera ester alkilowy kwasu 4-chloro-

2. -ketobenzotiazolin-

3. -ylooctowego majacy w rodniku alkilowym-1—4 atomów wegla. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ja¬ ko czynna substancje zawiera ester etylowy kwasu

4. -chloro-2-ketobenzotiazolin-3-ylooctowego.