Przedmiotem wynalazku jest szybki kontaktronowy przekaznik nadpradowy, zwlaszcza do sterowania tyrystorowych wylaczników ograniczajacych pradu stalego. Wynalazek dotyczy elektrotechniki, w szczególnosci konstrukcji przekazników. Znane szybkie przekazniki kontaktronowe nadpradowe, oparte na kontaktronie rozwiernym z magnesem stalym nie maja mozliwosci nastawiania pradu zadzialania. Znane kontaktronowe przekazniki nadpradowe o nastawianym pradzie dzialania, oparte na kontaktronie z cewka wzbudzajaca, posiadaja — z uwagi na efekt transformatorowy — nadmiernie duze czasy dzialania, wyno¬ szace okolo 0,5 ms do 1 ms, w porównaniu do czasów wlasnych wylaczników tyrystorowych, wynoszacych jus do 100 jus. Dlatego nie moga byc one stosowane do tyrystorowych wylaczników ograniczajacych. Celem wynalazku jest opracowanie prostego kontaktronowego przekaznika nadpradowego, o nastawianym pradzie dzialania, posiadajacego krótkie czasy dzialania, okolo 20 \k% do 30 /is. Cel ten wedlug wynalazku zostal osiagniety przez wyposazenie kontaktronowego przekaznika nadpradowego w dlawik, umieszczony w obwodzie wzbudzenia, o wielokrotnie wiekszej indukcyjnosci anizeli indukcyjnosc uzwojenia wzbudzenia kontaktronu. Dlawik jest polaczony szeregowo z c«^wka wzbudzenia i jest umieszczony poza obwodem magnetycznym zarów¬ no cewki wzbudzenia jak i cewki uzwojenia odwzbudzajacego. Szybki kontaktronowy przekaznik nadpradowy wedlug wynalazku, realizujac postawiony cel, wykazuje korzystne skutki techniczne i techniczno-uzytkowe. Przekaznik stanowi postep w dziedzinie wykrywania stanów zaklóceniowych w sieciach i instalacjach elektrycznych pradu stalego, poniewaz pozwala na szybkie dyskrymino¬ wanie zwarc lub przetezen, przy zachowaniu mozliwosci nastawiania pradu dzialania. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony schematycznie na rysunku. Przekaznik ma pradowe zaciski 1 i 2, kontaktronowe zaciski 3 i 4 oraz zaciski 5 i 6 wzbudzenia. Cewka uzwojenia pradowego, odwzbudzajacego 7 jest umieszczona centrycznie wokól kontaktronu 8. Podobnie cewka uzwojenia wzbudzajacego 9 jest takze umie¬ szczona centrycznie wokól kontaktronu 8. Dlawik 10 o indukcyjnosci wielokrotnie wiekszej anizeli indukcyj¬ nosc uzwojenia wzbudzenia 9 jest polaczony szeregowo z uzwojeniem wzbudzajacym 9, lecz jest umieszczony poza kontaktronem 8, to jest poza obwodem magnetycznym cewki wzbudzenia 9 i cewki uzwojenia odwzbudza¬ jacego 7.^ 100001 Uzwojenie wzbudzajace ^ oraz dlawik 10 sa przystosowane do zasilania napieciem pomocniczym z - nie¬ pokalanego na rysunku /rodla zasilania, nastawianym od 6V do 24V\ Uzyskuje sie zakres zmian nastawiania pradu dzialania w stosunku 1 do 4. Uzwojenie odwzbudzajace 7 jest polaczone szeregowo z ~ nie pokazanym na rysunku — odbiornikiem pradu stalego. Dlawik 10 jest wykonany na rdzeniu ferrytowym ima indukcyjnosc okolo 1 H. Zaciski 3 i 4, zwarte zestykami kontaktronu 8 w stanie nie-dzialania i rozwarte w stanic dzialania przeka¬ znika, wlaczone sa w obwód - nie pokazanego na rysunku¦-- ukladu wejsciowego, sterujacego wylac??aika tyrystorowego pradu stalego. Dzialanie szybkiego kontaktronowego przekaznika nadpr^lowego jest nastepujace. Napiecie wzbudzenia, doprowadzone do zacisków 5 i 6, wywoluje przeplyw pradu w obwodzie dlawika 10 i .uzwojenia'wzbudzenia 9.- Amperozwoje, wytworzone przez pr^d plynacy w cewce wzbudzenia 9, powoduja zamkniecie zestyku kontaktro- nu 8, wprowadzajac przekaznik w stan nie zadzialania. Prad odbiornika, przeplywajacy w cewce odwzbudzajace) 7, ^ffitljffirzj%agigayozwoje skierowane przeciwnie do amperozwojów wytworzonych przez prad w uzwojeniu wzbudzenia 9/z^iejszajac wypadkowe amperozwoje przenikajace kontaktron 8. Przy odpowiednio duzym pradzie ©dbibnvuW pole magnetyczne zmaleje ponizej wartosci podtrzymania i zestyk kontaktronu 8 zostaje otwarty, wprowadzajac przekaznik w stan zadzialania. Przez zmienianie napiecia wzbudzenia, doprowadzanego do zacisków 5 i 6, zmienia sie prad zadzialania przekaznika. W przypadku zwarcia za wylacznikiem tyrystorowym, to jest gdy wzrost pradu w obwodzie cewki odwzbu dzajacej 7 nastepuje z duza stpomoscia, w uzwojeniu wzbudzajacym 9 — z uwagi na sprzezenie indukcyjne - 2a- indukuje sie sila elektromotoryczna, która wywoluje prad w tym uzwojeniu, zgodny z kierunkiem pradu wzbu¬ dzenia, opózniajac ouw^budzenie i tym samym otwarcie zestyku kontaktronu 8, Istniejacy w obwodzie wzbudze¬ nia dlawik 10 utrudnia jednak wzrost pradu wzbudzenia, pozwalajac na otwarcie zestyku kontaktronu 8 z bardzo mala zwloka. Kontaktronowy przekaznik wedlug wynalazku znajduje zastosowanie w sieciach i instalacjach elektrycz¬ nych pradu stalego, umozliwiajac szybkie dyskryminowanie zwarc i przetezen. PL PL PL