PL206170B1

PL206170B1 - Biodegradowalny środek smarowy

Info

Publication number: PL206170B1
Application number: PL377643A
Authority: PL
Inventors: Anna Zajezierska; Franciszek Steinmec
Original assignee: Instytut Nafty I Gazuinstytut Nafty I Gazu
Priority date: 2005-10-14
Filing date: 2005-10-14
Publication date: 2010-07-30
Also published as: PL377643A1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest biodegradowalny środek smarowy o podwyższonych właściwościach przeciwzużyciowych, przeznaczony do stosowania w trakcji szynowej, szczególnie smarowania powierzchni tocznych i obrzeży szyn. Znane smary biodegradowalne wytwarzane są z udziałem estrów kwasów tłuszczowych oleju rzepakowego lub dikarboksylowych kwasów organicznych i alkoholi, inhibitorów utlenienia, inhibitorów korozji oraz dodatków o działaniu przeciwzużyciowym i przeciwzatarciowym.

W polskim opisie patentowym nr 193 337 biodegradowalny środek do smarowania zwrotnic i rozjazdów trakcji szynowej, zawiera od 80,0 do 90,0% wagowych estru oleju rzepakowego, od 4,0 do 10,4% wagowych kwasu 12-hydroksystearynowego, od 1,5 do 2,8% wagowych kwasu azelainowego, od 1,2 do 3,2% wagowych wodorotlenku litu, od 0,5 do 4,0% wagowych pochodnej difenyloaminy oraz od 0,5 do 1,5% wagowych dialkiloditiofosforanu wapnia i od 0,5 do 3,0% koloidalnego grafitu.

Zgodnie z polskim opisem patentowym nr 196 724 środek smarno-technologiczny, zwłaszcza do rozjazdów torowisk i obrzeży kół pojazdów szynowych, zawiera 30-70 części wagowych adypinianu dwubutylu i/lub 40-70 części wagowych ftalanu dwubutylu i/lub dwuoktylu, 10 do 25 części wagowych stearynianu cynku i/lub glinu z dodatkiem mieszaniny fazowej zawierającej karbamid, talk i rozdrobnioną celulozę. Ponadto smar może zawierać mieszaninę mikrowosku polietylenowego ze sproszkowanym cynkiem.

Stwierdzono, że biodegradowalny środek smarowy o dobrych właściwościach przeciwzużyciowych, przeznaczony do stosowania w trakcji szynowej, szczególnie smarowania powierzchni tocznych i obrzeży szyn, wytworzyć można stosując kompozycję olejów estrowych pochodzenia naturalnego, modyfikowanego oleju roślinnego, poddanego procesowi częściowego utlenienia w podwyższonych temperaturach, wielofunkcyjnego dodatku dialkiloditiofosforanu cynku, fenolowego inhibitora utlenienia, depresatora, demulgatora i dodatku przeciwpiennego. Według wynalazku biodegradowalny środek smarowy o dobrych właściwościach przeciwzużyciowych, przeznaczony do stosowania w trakcji szynowej, zawiera 0-30% masowych oleju estrowego pochodzenia naturalnego, 70-95% masowych modyfikowanego oleju roślinnego, poddanego procesowi częściowego utlenienia w podwyższonych temperaturach, 0,5-2,0% masowych dialkiloditiofosforanu cynku o zawartości 14,3-21% siarki i 6,8-9,9% fosforu, 0,05-0,5% masowych 2,6-di-tert-butylo-4-metylenofenolu, 0,1-0,3% masowych depresatora polimetakrylanowego, 0-0,005% masowych dodatku przeciwpiennego, typu poliestru akrylanowego lub typu polialkilosiloksanu oraz 0-0,05% masowych kopolimeru tlenku etylenu i tlenku propylenu.

Biodegradowalny środek smarowy według wynalazku, charakteryzuje się podwyższonymi właściwościami przeciwzużyciowymi, dzięki czemu ogranicza zużycie mechaniczne powierzchni tocznych i obrzeż y kół pojazdów szynowych. Zaletą ś rodka smarowego wedł ug wynalazku, obok dobrych wł aściwości przeciwzużyciowych jest jego wysoki stopień degradacji biologicznej. Przy stosowanych systemach smarowania obrzeży kół pojazdów szynowych, przenikanie środka smarowego do gruntu i wód gruntowych, nie powoduje zanieczyszczenia środowiska naturalnego.

Przedmiot wynalazku został szczegółowo przedstawiony w przytoczonych przykładach.

P r z y k ł a d I

Do reaktora wprowadzono 50 kg oleju rzepakowego o lepkości kinematycznej 35,3 mm/s w temperaturze 40°C, liczbie zmydlenia 209 mg KOH/g i liczbie kwasowej 0,3 mg KOH/g oraz 937 kg modyfikowanego oleju rzepakowego, poddanego procesowi częściowego utlenienia w podwyższonych temperaturach o lepkości kinematycznej 373 mm²/s w temperaturze 40°C i liczbie kwasowej 3,6 mg KOH/g. Po ogrzaniu do temperatury 65°C, stosując intensywne mieszanie, wprowadzono 10 kg dialkiloditiofosforanu cynku o zawartości 14,6% siarki 6,8% fosforu, 1 kg 2,6-di-tert-butylo-4-metylenofe-nolu, 2 kg roztworu olejowego kopolimeru metakrylanowego, oraz 0,01 kg roztworu olejowego poliestru akrylanowego. Mieszanie zawartości reaktora kontynuowano w ciągu pół godziny, utrzymując temperaturę 60-65°C.

Uzyskano olej o lepkości kinematycznej 341,3 mm²/10 w temperaturze 40°C, temperaturze płynięcia - 27°C i dobrych właściwościach przeciwzużyciowych, charakteryzujący się biodegradowalnością 93% według CEC L-33-T-93.

P r z y k ł a d II

Do reaktora wprowadzono 117,5 kg oleju rzepakowego o lepkości kinematycznej 32 mm²/s w temperaturze 40°C, liczbie zmydlenia 212 mg KOH/g i liczbie kwasowej 0,3 mg KOH/g oraz 861,2 kg modyfikowanego oleju rzepakowego, poddanego procesowi częściowego utlenienia w podwyższoPL 206 170 B1 nych temperaturach lepkości kinematycznej 620,5 mm²/s w temperaturze 40°C. Komponenty mieszano w temperaturze 60-65°C do ujednorodnienia, po czym wprowadzono 15 kg dialkiloditiofosforanu cynku, zawierającego 15,3% siarki i 7,1% fosforu , 3 kg 2,6-di-tert-butylo-4-metylenofenolu, 3 kg koncentratu polialkilometakrylanu w syntetycznym oleju estrowym, 0,3 kg kopolimeru tlenku etylenu i tlenku propylenu oraz 0,03 kg polidimetylosiloksanu.

Uzyskano olej o lepkości kinematycznej 420,3 mm²/10 w temperaturze 40°C, charakteryzujący się wysokimi właściwościami przeciwzużyciowymi, przy jednocześnie dobrych właściwościach przeciwkorozyjnych i demulgujących i biodegradowalnością 89,3% według CEC L-33-T-93.

Claims

Biodegradowalny środek smarowy wytworzony z udziałem estrów kwasów tłuszczowych oleju rzepakowego lub dikarboksylowych kwasów organicznych i alkoholi, inhibitorów utlenienia, inhibitorów korozji oraz dodatków o działaniu przeciwzużyciowym i przeciwzatarciowym, znamienny tym, że zawiera 0-30% masowych oleju estrowego pochodzenia naturalnego, 70-95% masowych modyfikowanego oleju roślinnego, poddanego procesowi częściowego utlenienia w podwyższonych temperaturach, 0,5-2,0% masowych dialkiloditiofosforanu cynku o zawartości 14,3-21% siarki i 6,8-9,9% fosforu, 0,05-0,5% masowych 2,6-di-tert-butylo-4-metylenofenolu, 0,1-0,3% masowych depresatora polimetakrylanowego, 0-0,005% masowych dodatku przeciwpiennego, typu poliestru akrylanowego lub polialkilosiloksanu oraz 0-0,05% masowych kopolimeru tlenku etylenu i tlenku propylenu.