Przedmiotem wynalazku jest sposób i glowica rolkowa do dokladnego ksztaltowania otworów w odcin¬ kach rur cienkosciennych, zwlaszcza rur hutniczych przeznaczonych na korpusy elektrycznych silników glebino¬ wych. Znane sposoby uzyskiwania dokladnego otworu rur polegaja na stosowaniu obróbki ubytkowej lub tez na bezposrednim kalibrowaniu rur od wewnatrz, przy czym dobiera sie rure o srednicy otworu mniejszej od wyma¬ ganej, a jednoczesnie najblizszej z szeregu srednic produkowanych przez przemysl hutniczy.Stosowanie obróbki ubytkowej zwieksza materialochlonnosc oraz robocizne wytwarzania, natomiast bez¬ posrednie kalibrowanie otworu od wewnatrz wymaga przyjecia rury o grubszej sciance i z uwagi na duza toleran¬ cje wymiaru otworu uzyskuje sie rózny stopien umocnienia, a tym samym rózne odksztalcenia sprezyste obniza¬ jace dokladnosc wymiaru. Wystepujace wieksze naprezenia powoduja szybsze zuzycie narzedzi, jak równiez bardziej znieksztalcaja rure w kierunku poosiowym.Znane z polskiego opisu patentowego nr 90 895/B23p 9/04, B24b 39/04), narzedzie do dogniatania zew¬ netrznych powierzchni cylindrycznych zawiera korpus, w którym sa umieszczone walcowe biezniki, na których opieraja sie profilowe rolki rozmieszczone na przemian na obwodzie, zamkniete koszyczkami oraz zabez¬ pieczone plytkami przymocowanymi rozlacznie za pomoca wkretów. Plytka prowadzaca przytwierdzona na obwodzie wkretami do korpusu ustala polozenie zespolu roboczego, przy czym ruch roboczy uzyskuje sie poprzez trzpien i wymienny kolnierz oporowy. Mala srednica zastosowanych rolek profilowych wplywa na ograniczenie zakresu dzialania narzedzia, ponadto narzedzie nie posiada regulacji srednicy powierzchni roboczej.Inna, znana z polskiego opisu patentowego nr 90 058 /B23p /02, B24b 39/04/ glowica rolkowa do dognia¬ tania zewnetrznych powierzchni cylindrycznych skladajaca sie z koszyka, stozkowych rolek, oporowego lozyska i spiralnej sprezyny ma na spiralnej czesci bieznika nalozona oporowa tuleje, podkladke i kontrolujaca nakret¬ ke, przy czym oporowa tuleja zaopatrzona jest w tuleje zaciskowa.Znana jest równiez, z polskiego opisu patentowego nr 75 392 /B23p 9/04/ glowica rolkowa zaopatrzona w tuleje ustalajaca, w która jest wkrecona i ustalona wkretami stozkowa wewnetrzna bieznia o zbieznosci w kie¬ runku przeciwnym do kierunku posuwu roboczego. Jednoczesnie glowica rolkowa posiada obrotowy koszyk, w którym sa umieszczone stozkowe rolki o zbieznosci w kierunku zgodnym z bieznia, natomiast na tuleje ustala¬ jaca jest wkrecony wydrazony przelotowo trzpien, na który jest nalozona podkladka z przeciwwskaznikiem2 132 379 i wypustem wchodzacym w wyfrezowanie trzpienia, przy czym podkladka jest zabezpieczona nakretka. Ponadto w obrotowy koszyk glowicy rolkowej jest wcisnieta sprezysta oslona metalowa, której zaczep wchodzi w wycie¬ cie na koszyku.Ze zgloszenia nrP. 203520 (B21C) opublikowanego w Biuletynie U.P. nr 16/148/1979 na str. 9 znane jest urzadzenie do rozwalcowywania rur cienkosciennych metalowych stosowane do operacji ciagnienia rury na dlugim trzpieniu ciagarskim w celu umozliwienia wyjecia tego trzpienia z rury, charakteryzujace sie posiadaniem kilku zestawów walcujacych rolek, których osie sa usytuowane prostopadle do rozwalcowywanej rury, przy czym zestawy te maja po dwie lub trzy walcujace rolki i sa zblokowane we wspólosiowy uklad liniowy, w którym poszczególne zestawy skrecone sa wzgledem siebie o kat, wynikajacej z podzielenia liczby 360 przez liczbe rolek walcujacych w urzadzeniu.Celem wynalazku jest opracowanie nowego, ekonomiczniejszego sposobu dokladnego ksztaltowania otwo¬ rów w odcinkach rur cienkosciennych oraz skonstruowanie glowicy rolkowej umozliwiajacej regulowane ustawia¬ nie rolek kalibrujacych w pewnym zakresie srednic pozwalajacych na uzyskanie w procesie ksztaltowania odcinka rury wyrównanych wlasnosci wytrzymalosciowych w calym przekroju jej scianki. Istote wynalazku stanowia: sposób dokladnego ksztaltowania otworów odcinków rur cienkosciennych rozpychanych od wewnatrz za pomo¬ ca kalibrownika trzpieniowego polegajacy na wstepnym przepychaniu rury przez glowice rolkowa, której rolki kalibrujace zaopatrzone w wystepy usytuowane na obwodzie ksztaltuja plastycznie rure w zaleznosci od wyma¬ ganego stopnia umocnienia na wymiar otworu mniejszy o okolo 1 do 3% do jej wymiaru ostatecznego, a nastepnie od wewnatrz kalibruje sie na gotowo znanym kalibrownikiem trzpieniowym oraz glowica rolkowa skladajaca sie z pierscienia regulacyjnego posiadajacego wewnetrzna powierzchnie oporowa tworzaca stozek o kierunku zbieznosci zgodnym z kierunkiem ruchu kalibrujacego, o która opieraja sie oprawki wraz z ulozysko- wanymi tocznie na sworzniach rolkami kalibrujacymi.Rolki kalibrujace sa rozmieszczone równomiernie na obwodzie tworzac wieniec, ich bieznie maja wystepy i bruzdy o podzialce zblizonej do grubosci scianki przepychanej rury, a robocza powierzchnia wystepów stanowi 30—60% powierzchni biezni. Zewnetrzna powierzchnia oprawki jest fragmentem stozka scietego o bokach powstalych z wyciecia dwoma plaszczyznami z soba przecinajacymi sie wzdluz osi stozka pod katem wynikaja¬ cym w przyblizeniu z ilorazu kata pelnego przez ilosc rolek kalibrujacych rozmieszczonych na obwodzie, przy czym powierzchnia oprawki stanowi w przyblizeniu pobocznice stozka pierscienia regulacyjnego.Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przekrój podluzny glowicy rolkowej, a fig, 2 —jej przekrój poprzeczny wzdluz linii ciecia I-I. Glowica rolkowa wedlug wynalazku sklada sie z oporu wzdluznego stanowiacego korpus 1, na który nakrecony jest pierscien regulacyjny 2 z wewnetrzna powierzchnia oporowa tworzaca stozek, którego kierunek zbieznosci jest zgodny z kierunkiem ruchu kalibrujacego, o która opieraja sie oprawki 3 z rolkami kalibrujacymi 4 ulozyskowa- nymi w nich za pomoca sworzni 5 i igielek lozyskowych 6.Oprawki 3 sa dociskane do korpusu 1 tarcza dociskowa 7 za posrednictwem srub mocujacych 8. Równo¬ miernie rozmieszczone na obwodzie rolki kalibrujace 4 tworza wieniec, a ich bieznie sa zaopatrzone w wystepy i bruzdy o podzialce zblizonej do grubosci scianki kalibrowanej rury. Powierzchnia oporowa wystepów stanowi okolo 30-60 % powierzchni biezni rolek kalibrujacych 4. Zewnetrzna powierzchnie oprawki 3 stanowi fragment stozka scietego o bokach powstalych z wyciecia dwoma z soba przecinajacymi sie wzdluz osi stozka plasz¬ czyznami pod katem wyniklym w przyblizeniu z podzielenia kata pelnego przez ilosc rolek kalibrujacych 4 rozmieszczonych na obwodzie. Powierzchnia oporowa oprawki 3 stanowi w przyblizeniu pobocznice stozka pier¬ scienia regulacyjnego 2. Zmniejszenie srednicy rozmieszczenia rolek kalibrujacych 4 uzyskuje sie poprzez wykrecenie pierscienia regulacyjnego 2 z korpusu 1 i dokrecenie tarczy dociskowej 7. Sposób ksztaltowania ot¬ worów w odcinkach rur wedlug wynalazku polega na tym, ze rure cienkoscienna przepycha sie wstepnie przez glowice rolkowa, której rolki kalibrujace 4 zaopatrzone w usytuowane na obwodzie wystepy ksztaltuja rure plastycznie w zaleznosci od wymaganego stopnia umocnienia na wymiar otworu mniejszy o okolo 1—3% od wymiaru koncowego, a nastepnie kalibruje sie od wewnatrz na gotowo znanym kalibrownikiem trzpieniowym.Bedacy przedmiotem wynalazku sposób ksztaltowania otworów w odcinkach rur moze byc stosowany na przyklad przy uzyciu pras hydraulicznych pionowych wzglednie poziomych. Zaleta glowicy rolkowej Wedlug wynalazku jest znaczne zmniejszenie sily niezbednej do przepchniecia rury glównie dzieki zastosowaniu w niej ulozyskowania tocznego rolek kalibrujacych oraz wykonaniu wystepów na biezniach rolek wywierajacych miej¬ scowe naciski ulatwiajace powstawanie plastycznych odksztalcen, co ma znaczenie szczególne w przypadku nierównosci zewnetrznej powierzchni rury.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób ksztaltowania otworów w odcinkach rur cienkosciennych rozpychanych od wewnatrz kalibrow¬ nikiem trzpieniowym, znamienny tym, ze cienkoscienna rure przepycha sie wstepnie przez glowice rolkowa, której rolki kalibrujace (4) poprzez swoje wystepy na obwodzie ksztaltuja plastycznie rure, w zaleznos-132379 3 ci od wymaganego stopnia umocnienia jej materialu, na wymiar otworu mniejszy o okolo 1 do 3% od wymiaru ostatecznego, a nastepnie kalibruje sie na gotowo znanym kal ibrownikiem trzpieniowym z pierscieniami kalibru¬ jacymi. 2. Glowica rolkowa do ksztaltowania otworów w odcinkach rur cienkosciennych zestawiona z oporu wzdluznego stanowiacego korpus, rolek kalibrujacych, igielek lozyskowych, tarczy dociskowej oraz srub mocu¬ jacych, znamienna tym, ze sklada sie z pierscienia regulacyjnego (2) posiadajacego wewnetrzna powierz¬ chnie oporowa tworzaca stozek o kierunku zbieznosci zgodnym z kierunkiem ruchu kalibrujacego, o która opie¬ raja sie oprawki (3) wraz z ulozyskowanymi tocznie rolkami kalibrujacymi (4) na sworzniach (5). 3. Glowica rolkowa wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze zawiera rolki kalibrujace (4) rozmiesz¬ czone równomiernie na obwodzie tworzace wieniec, których bieznie posiadaja wystepy i bruzdy o podzialce zblizonej do grubosci scianki przepychanej' rury cienkosciennej, przy czym robocza powierzchnia wystepów stanowi 30—60% powierzchni biezni. 4. Glowica rolkowa wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze zewnetrzna powierzchnie oprawki (3) stanowi fragment stozka scietego o bokach utworzonych z wyciecia dwoma plaszczyznami przecinajacymi sie z soba wzdluz osi stozka pod katem powstalym w przyblizeniu z ilorazu kata pelnego przez ilosc rolek kalibruja¬ cych (4) rozmieszczonych na obwodzie, przy czym powierzchnia oporowa oprawki (3) stanowi w przyblizeniu pobocznice stozka pierscienia regulacyjnego (2).132 379 A 11 Fig.a Pracownii Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PLThe subject of the invention is a method and a roller head for accurately shaping openings in sections of thin-walled pipes, in particular metallurgical pipes intended for the bodies of electric soil motors. Known methods of obtaining an accurate pipe bore consist in the use of machining or the direct calibration of the pipes from the inside, while selecting a pipe with a bore diameter smaller than the required one, and at the same time the closest of the number of diameters produced by the steel industry. The use of sub-machining increases material consumption. and labor production, while the direct calibration of the hole from the inside requires the adoption of a pipe with a thicker wall, and due to the large tolerance of the hole size, a different degree of hardening is obtained, and thus various elastic deformations that reduce the accuracy of the dimension. The occurring higher stresses cause faster wear of the tools, as well as more distorting the tube in the axial direction. Known from the Polish patent description No. 90 895 / B23p 9/04, B24b 39/04), the tool for compressing the outer cylindrical surfaces includes a body in which there are cylindrical treads on which rest the profile rollers arranged alternately around the perimeter, closed with baskets and secured with plates detachably attached with screws. The guide plate fixed on the circumference to the body with screws, sets the position of the working unit, with the working movement being achieved through the pin and the replaceable support collar. The small diameter of the used profile rollers limits the scope of the tool's operation, moreover, the tool does not have the adjustment of the working surface diameter. Another, known from the Polish patent description No. 90 058 / B23p / 02, B24b 39/04 / roller head to burnish the outer cylindrical surfaces consisting of a cage, conical rollers, a support bearing and a spiral spring has a support sleeve, washer and control nut on the spiral part of the tread, while the support sleeve is provided with a clamping sleeve. It is also known from the Polish patent description No. 75 392 / B23p 9/04 / a roller head provided with a locating sleeve in which a conical inner race is screwed and fixed with screws, converging in the opposite direction to the working feed direction. At the same time, the roller head has a rotating cage in which tapered rollers with a taper in the direction of the raceway are placed, while the locating sleeve has a threaded through spindle, on which a washer with a counter indicator 132 379 and a groove entering the mandrel milling are placed, at the same time. what the washer is secured with with a nut. Moreover, an elastic metal cover is pressed into the rotating cage of the roller head, the catch of which engages in the cut-out on the cage. From application no. 203520 (B21C) as published in the Bulletin of the U.P. No. 16/148/1979 on p. 9, a device for expanding thin-walled metal tubes is known to be used for the operation of pulling the tube on a long draft mandrel in order to allow the mandrel to be withdrawn from the tube, characterized by having several sets of rolling rolls whose axes are perpendicular to of a rolled tube, the sets having two or three rolling rolls each and are interlocked in a coaxial linear system in which the individual sets are twisted with respect to each other by an angle resulting from dividing the number 360 by the number of rollers in the device. , a more economical method of accurately shaping the openings in sections of thin-walled pipes, and the construction of a roller head that allows the adjustable positioning of the calibration rollers in a certain range of diameters, allowing to obtain, in the process of shaping the pipe section, even strength properties throughout the entire section of its wall. The essence of the invention is: a method of accurately shaping the openings of thin-walled pipe sections pushed from the inside by means of a mandrel calibrator, consisting in preliminary pushing the pipe through a roller head, whose calibration rollers provided with protrusions located on the circumference plastically shape the pipe depending on the required degree of strengthening the size of the hole is approximately 1 to 3% smaller than its final dimension, and then from the inside it is calibrated on the inside with a known mandrel calibrator and a roller head consisting of an adjustment ring having an internal abutment surface forming a cone with the direction of convergence in the direction of the calibration movement, the holders are supported by the calibrating rollers mounted on the pins. The calibrating rollers are evenly spaced around the circumference forming a ring, their runners have protrusions and grooves with a scale similar to the thickness of the pipe being pushed, and the working surface is The area of the ledges constitutes 30-60% of the running surface. The outer surface of the holder is a fragment of a taper cone with sides cut with two planes intersecting with each other along the cone axis at an angle resulting approximately from the quotient of the full angle by the number of calibrating rollers located on the circumference, with the surface of the holder being approximated by the edges The subject matter of the invention is illustrated in an exemplary embodiment in the drawing, in which Fig. 1 shows a longitudinal section of the roller head, and Fig. 2 shows a cross section thereof along the cut line II. The roller head according to the invention consists of a longitudinal stop constituting the body 1, on which the adjustment ring 2 is screwed with an internal abutment surface forming a cone, the direction of convergence of which corresponds to the direction of the calibration movement, against which holders 3 with 4 bearing sizing rollers rest in them by means of pins 5 and bearing needles 6. The holders 3 are pressed against the body 1 the pressure plate 7 by means of clamping screws 8. The calibrating rollers 4, evenly spaced around the circumference, form a rim, and their raceways are provided with protrusions and grooves with a scale similar to the wall thickness of the calibrated pipe. The abutment surface of the protrusions is about 30-60% of the surface of the running track of the calibration rollers 4. The outer surface of the holder 3 is a fragment of a truncated cone with sides formed by two planes intersecting along the cone axis at an angle resulting approximately from dividing the full angle by the number 4 calibration rollers arranged around the circumference. The abutment surface of the box 3 is approximately the sides of the taper of the adjusting ring 2. Reducing the distribution diameter of the calibrating rollers 4 is achieved by unscrewing the adjusting ring 2 from the body 1 and tightening the pressure plate 7. The method of shaping the holes in the pipe sections according to the invention consists in this that the thin-walled pipe is initially pushed through a roller head, the calibration rollers of which 4 provided with protrusions located on the perimeter, shape the pipe plastically depending on the required degree of strengthening to the size of the hole smaller by about 1-3% than the final dimension, and then calibrated from the inside ready to use with a known calibrator. The inventive method of forming openings in pipe sections can be used, for example, with vertical or horizontal hydraulic presses. The advantage of the roller head According to the invention, the force required to push the pipe is significantly reduced, mainly due to the use of the rolling bearings of the calibrating rollers and protrusions on the roller tracks exerting local pressure facilitating the formation of plastic deformations, which is particularly important in the case of unevenness of the external surface of the pipe. Patent 1. Method of forming openings in sections of thin-walled pipes pushed from the inside with a mandrel calibrator, characterized in that the thin-walled tube is initially pushed through a roller head, whose calibrating rollers (4), through their protrusions on the circumference, plastically shape the pipe, depending on 3 from the required degree of hardening of its material, to the size of the hole smaller by about 1 to 3% than the final size, and then ready-calibrated with a known calibrating mandrel with calibration rings. 2. Roller head for forming holes in sections of thin-walled pipes composed of longitudinal resistance constituting the body, calibrating rollers, bearing needles, pressure plate and fastening screws, characterized by the fact that it consists of an adjustment ring (2) having an internal resistance surface forming a cone with the direction of convergence in the direction of the calibrating movement, against which the holders (3) rest with the calibrating rollers (4) on the pins (5). 3. Roller head according to claim 2. The method of claim 2, characterized in that it comprises calibrating rollers (4) distributed evenly on the circumference, forming a rim, the raceways of which have protrusions and grooves with a scale similar to the thickness of the wall of the thrust tube, the working surface of the protrusions being 30-60% of the raceway area. . 4. Roller head according to claim 2. A method according to claim 2, characterized in that the outer surface of the holder (3) is a fragment of a taper cone with sides formed by two planes intersecting with each other along the cone axis at an angle approximately equal to the quotient of the full angle by the number of calibration rolls (4) arranged on circumference, while the retaining surface of the holder (3) is approximately the sides of the cone of the adjustment ring (2). 132 379 A 11 Fig. a of the Printing Studio of the Polish People's Republic of Poland. Mintage 100 copies Price PLN 100 PL